Last Update : Wednesday 13 September, 2000 2:20 PM

5. กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่สำคัญในแนวปะการัง

THE REEF ระบบนิเวศและแนวทางจัดการ ความหมายและความสำคัญ ปะการัง ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง แนวปะการังในประเทศไทย กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่สำคัญในแนวปะการัง การใช้ประโยชน์และปัญหาที่เกิดขึ้น รูปแบบและปัญหาด้านการจัดการ แนวทางการจัดการ แสดงความคิดเห็น

           เนื่องจากระบบนิเวศแห่งนี้มีชื่อว่า "แนวปะการัง" คนส่วนใหญ่อาจเข้าใจผิดว่ากลุ่มสิ่งมีชีวิตหลักในระบบนิเวศต้องเป็น "ปะการัง" เสมอไป แต่ในความเป็นจริง แนวปะการังไม่จำเป็นต้องมีเพียงปะการังเป็นหลัก หลายพื้นที่มีสิ่งมีชีวิตกลุ่มอื่นอาศัยอยู่ด้วย บางครั้งอาจมีปริมาณมากกว่าปะการังเสียอีก อาทิ เกาะง่ามใหญ่ (ชุมพร) มีปะการังอ่อนมากกว่าปะการัง 3.4 เท่า เกาะเล่าปี่ (ปัตตานี) มีดอกไม้ทะเลมากกว่าปะการัง 4.2 เท่า (คณะประมง, พ.ศ. 2541)

           ความสำคัญของแนวปะการังที่มีต่อมนุษย์ จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณและความหลากหลายของปะการังเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่นในระบบนิเวศด้วย อาทิ กองหินแฟนตาซี (พังงา) มีปริมาณของปะการังที่มีชีวิตน้อยกว่าปะการังอ่อน แต่กลับเป็นจุดดำน้ำสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย

           การจัดการแนวปะการัง จึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่นด้วย มิใช่สนใจเพียงการจัดการปะการังเพียงอย่างเดียว ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับรูปแบบการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ดังกล่าวว่า กลุ่มสิ่งมีชีวิตใดมีความสำคัญ
สำหรับในคู่มือเล่มนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่สำคัญต่อการจัดการในแนวปะการังของประเทศไทย เท่านั้น

5.1 ปะการังอ่อนและกัลปังหา

           ปะการังอ่อนและกัลปังหามีสีสวยงาม สำคัญมากต่อการท่องเที่ยว กล่าวได้ว่าสัตว์กลุ่มนี้ทำให้ใต้ทะเลของไทย ได้รับการยกย่องว่าสวยที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

           วงจรชีวิตของปะการังอ่อนและกัลปังหาคล้ายคลึงกับปะการัง แต่จะไม่สร้างโครงร่างหินปูนขนาดใหญ่ขึ้นมาเพื่ออาศัย พวกเขาอาจสร้างแท่งสารขนาดเล็กเพื่อช่วยคงรูปร่าง (ปะการังอ่อน) หรือสร้างแกนแข็งขึ้นมา (กัลปังหา)

           ปัจจุบัน เรามีข้อมูลเกี่ยวกับปะการังอ่อนและกัลปังหาน้อยมาก คณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ จึงเริ่มทำการศึกษาการแพร่กระจายของปะการังอ่อนและกัลปังหา พบว่ามีปะการังอ่อนอย่างน้อย 13 สกุลและกัลปังหาอย่างน้อย 15 สกุล อาศัยอยู่ในทะเลไทย

           รายละเอียดในเรื่องการแพร่กระจายและจำนวนชนิดที่พบยังอยู่ในระหว่างการศึกษา คาดว่าภายในปีพ.ศ. 2542 จะเสร็จสิ้นโครงการ

5.2 ปลา

           จากการศึกษาของกรมประมงและคณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ พบว่ามีปลาในแนวปะการังของไทยไม่ต่ำกว่า 800 ชนิด เชื่อว่ายังมีอีกนับร้อยชนิดหรือมากกว่านั้น ที่ยังไม่ได้มีการสำรวจพบ

           แนวปะการังในฝั่งทะเลอันดามัน มีความหลากหลายของปลามากกว่าในอ่าวไทย เช่น คณะประมงสำรวจพบปลาที่เกาะแตน (สุราษฎร์ธานี) 48 ชนิด เมื่อเทียบกับที่สำรวจพบที่เกาะตอริลลา (พังงา) จำนวน 242 ชนิด ทั้งที่เกาะแตนมีความยาวของแนวปะการังประมาณ 14 กิโลเมตร ขณะที่เกาะตอริลลามีความยาวแนวปะการังประมาณ 3 กิโลเมตรเท่านั้น

           นอกจากปลาหลายชนิดจะมีความสำคัญต่อการประมง เช่น ปลาเก๋า ปลากะพง ปลาอีกหลายชนิดหายากและเป็นที่สนใจของนักท่องเที่ยวดำน้ำ อาทิ ปลากบ ปลาจิ้มฟันจระเข้ปีศาจ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านนิเวศวิทยาและการแพร่กระจายของปลาพวกนี้มีน้อยมาก

5.3 กลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่น

           กลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่นในแนวปะการังไทยมีความหลากหลายสูงมาก จากรายงานของนักดำน้ำหลายครั้งพบสัตว์หายาก อาทิ กุ้งตัวตลก กุ้งจักรพรรดิ ปูฟองน้ำ ฯลฯ ทุกชนิดล้วนมีคุณค่าทั้งในแง่ความหลากหลายทางชีวภาพและในด้านการท่องเที่ยว

           เป็นที่น่าเสียใจว่าการศึกษาด้านนี้มีน้อยมาก และส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ใกล้ฝั่ง ทำให้ข้อมูลมีจำกัด ปัจจุบันเริ่มมีการศึกษาในพื้นที่ห่างไกลชายฝั่งมากขึ้น ผู้สนใจสามารถขอข้อมูลได้จากคณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ และหน่วยงานภาครัฐทั่วไป

| THE REEF |

Copyright © 1999-2000 SeaPapa. All right reserved.
comment to webmaster@seapapa.com