Last Update : Wednesday 13 September, 2000 2:19 PM

1. ความหมายและความสำคัญ

THE REEF ระบบนิเวศและแนวทางจัดการ ความหมายและความสำคัญ ปะการัง ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง แนวปะการังในประเทศไทย กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่สำคัญในแนวปะการัง การใช้ประโยชน์และปัญหาที่เกิดขึ้น รูปแบบและปัญหาด้านการจัดการ แนวทางการจัดการ แสดงความคิดเห็น

1.1 ความหมายของแนวปะการัง

          ตามความหมายในเชิงวิชาการ แนวปะการังคือระบบนิเวศชายฝั่งที่มีปะการัง (Coral) เป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตหลักในระบบนิเวศ สร้างโครงร่างหินปูนสะสมรวมกันเป็นแนว มีสิ่งมีชีวิตเข้ามาอาศัยอยู่ในบริเวณนั้น ปะการังจะเกี่ยวข้องในฐานะผู้ผลิตและเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต

          แต่ในความเข้าใจของคนทั่วไป แนวปะการังรวมถึงพื้นที่บางแห่ง เช่น กองหินใต้น้ำ ซึ่งเกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยา มีปะการังมาอาศัยเกาะติด แต่ไม่ได้เป็นผู้สร้างกองหินขึ้นมา

          อย่างไรก็ตาม กลุ่มสิ่งมีชีวิตที่พบในกองหิน มีลักษณะคล้ายคลึงกับที่พบในแนวปะการัง พื้นที่ดังกล่าวยังเป็นแหล่งที่มีการใช้ประโยชน์และมีการจัดการเหมือนกัน อาทิ หินแดง-หินม่วง (ตรัง) เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางทะเล กองหินหลายแห่งเป็นแหล่งประมง หินริเชลิว (พังงา) เป็นเขตรักษาพืชพันธุ์ของกรมประมง

          ในคู่มือเล่มนี้จึงกล่าวถึงระบบนิเวศแนวปะการัง โดยรวมถึงกองหิน ที่เป็นแหล่งปะการังตามความหมายที่คนทั่วไปเข้าใจไว้ด้วย

 

1.2 ความสำคัญของแนวปะการังต่อโลก

• แนวปะการังคือระบบนิเวศที่มีผลผลิตขั้นต้นสูงที่สุดแห่งหนึ่งในทะเล
  
• ไม่มีที่แห่งใดในท้องทะเล มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตมากไปกว่าในแนวปะการัง
  
• แนวปะการังปกคลุมพื้นที่ประมาณร้อยละ 15 ของชายฝั่งทั่วโลก ในขณะที่ป่าชายเลนปกคลุมพื้นที่ร้อยละ 9 และแหล่งหญ้าทะเลร้อยละ 9
  
• ประมาณร้อยละ 12 ของผลผลิตประมงในโลก ได้มาจากแนวปะการัง
  
• แนวปะการังเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลที่สำคัญมาก หลายประเทศมีรายได้หลักจากการท่องเที่ยวในแนวปะการัง เช่น ฟิจิ มอลดีฟ

          ฟิลิปปินส์คือประเทศที่มีแนวปะการังยาวที่สุดในโลก มีระยะทางโดยรวมมากกว่า 20,000 กิโลเมตร ประเทศไทยมีแนวปะการังโดยรวมประมาณ 900 กิโลเมตรเท่านั้น น้อยกว่าอินโดนีเซียและมาเลเซีย ประเทศเพื่อนบ้านของเรา (แนวปะการังยาวที่สุดในโลกคือ Great Barrier Reef อยู่ที่ประเทศออสเตรเลีย แต่นั่นคือแนวปะการังเพียงแห่งเดียว ถ้ารวมทุกแห่งในประเทศเข้าด้วยกัน ฟิลิปปินส์มีแนวปะการังมากกว่า)

 

1.3 ความสำคัญของแนวปะการังต่อประเทศไทย

          ไม่มีผู้ใดประเมินได้ว่า ประโยชน์ที่คนไทยได้รับจากแนวปะการัง มีมูลค่าประมาณเท่าใด แต่จากข้อมูลบางส่วนสามารถยืนยันได้ว่า ระบบนิเวศแห่งนี้คือหนึ่งในทรัพยากรทรงคุณค่าที่สุดของประเทศไทย

• แนวปะการังไทยตั้งอยู่ในเขตอินโด-แปซิฟิค เป็นเขตที่นักวิทยาศาสตร์ยอมรับว่ามีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในแนวปะการังสูงที่สุดในโลก จำนวนชนิดของปะการังและกลุ่มสิ่งมีชีวิตพบในแนวปะการังของไทย มีมากกว่าในพื้นที่ส่วนใหญ่ทั่วโลก เช่น ฮาวาย แคริบเบี้ยน
  
• เป็นแหล่งหลบภัย แหล่งหาอาหาร และแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำนับพันชนิด หลายชนิดมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมการประมง เช่น ปลาเก๋า ปลากะพง ปลาหางแข็ง กุ้งมังกร ฯลฯ
  
• เป็นแหล่งประมง เช่น ตกเบ็ด วางลอบ หาหอย จับปลา ฯลฯ ทำให้ประชาชนมีแหล่งอาหารและมีรายได้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต
  
• เป็นปราการป้องกันชายฝั่งจากการกัดเซาะด้วยแรงคลื่นและกระแสน้ำ อีกทั้งยังป้องกันการทำประมงของเรืออวนลากอวนรุน ในพื้นที่ใกล้ชายฝั่ง
  
• เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสำคัญมาก แนวปะการังหลายแห่งมีความสวยงามจนเป็นที่ยอมรับกันทั่วโลก อาทิ เกาะเต่า หินริเชลิว เกาะสุรินทร์ ในปีพ.ศ. 2541 การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยประเมินว่า การดำน้ำในแนวปะการังคือกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ทำรายได้สูงสุดให้กับประเทศ ปัจจุบันมีผู้ประกอบกิจการท่องเที่ยวดำน้ำหลายสิบบริษัท
  
• แนวปะการังไทยเป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของสัตว์หายากหลายชนิด อาทิ หอยมือเสือ (หอยใหญ่ที่สุดในโลก) ฉลามวาฬ (ปลาและสัตว์เลือดเย็นใหญ่ที่สุดในโลก) กระเบนราหู (กระเบนใหญ่ที่สุดในโลก)

 

| THE REEF |

Copyright © 1999-2000 SeaPapa. All right reserved.
comment to webmaster@seapapa.com