ฉลามขี้เซา....นักล่าแห่งรัตติกาล

Last Update : Thursday 27 July, 2000 12:22 AM

ฉลามขี้เซา....นักล่าแห่งรัตติกาล

เพชฌฆาตก่อนประวัติศาสตร์
นักล่าแห่งรัตติกาล
ผู้น่ารักแห่งห้วงสมุทร
สุภาพบุรุษแห่งโลกสีคราม
แลกเปลี่ยนประสบการณ์เรื่องฉลาม

          เรามาเรียนรู้เรื่องราวของฉลามน่ารักที่ยังมีโอกาสพบได้ในเมืองไทย พระเอกของเราตัวแรกคือ ฉลามขี้เซา (Sleepy shark, Nurse Shark - ฉลามทราย, ฉลามพยาบาล, ฉลามดุก) พวกเขาอยู่ในครอบครัว Ginglymosto-matidae คำนี้โปรดอย่าอ่านออกเสียงหากไม่มั่นใจในตนเอง ฉลามพวกนี้มีกันอยู่ 3-4 ชนิด แต่ในเมืองไทยมีเพียง Nebrius ferrugineus และ Nebrius concolor ทั้งสองชนิดนี้เหมือนกันมาก จนนักวิทยาศาสตร์กำลังถกเถียงว่าจะเอายังไงกันแน่ ผมเปิดหนังสืออ้างอิงสามสี่เล่มแล้วเป็นงงพอสมควร เลยตกลงใจเขียนให้คุณทราบไว้ทั้งสองชนิด เอาไว้เขาเลิกเถียงกันแล้วผมจะแจ้งให้พวกเราทราบอีกที

          ฉลามขี้เซานี่เห็นปุ๊ปก็จำได้ปั๊ป เหตุด้วยเขามีหัวแบน ครีบหลังทั้งสองอยู่ใกล้กัน ชอบนอนหลับในตอนกลางวัน ตามถ้ำหรือใต้ก้อนปะการังหากคุณมองเข้าไปอาจมีโอกาสเห็นเขา ฉลามพันธุ์นี้ชอบอาศัยอยู่ในน้ำตื้น ลึกไม่เกิน 70 เมตร บางครั้งเมื่ออารมณ์ดีอยากขึ้นมาทักทายกับปูลม เขาก็ว่ายขึ้นมาจนชิดติดฝั่งชนิดกระโดงหลังโผล่พ้นน้ำ เหตุการณ์เหล่านี้พบเห็นได้บ่อยไป แต่ต้องยกเว้นเมืองไทยที่ฉลามขี้เซาส่วนใหญ่โดนจับไปเจี๋ยนเอาหูหมดแล้ว

          ฉลามพันธุ์นี้มีสีน้ำตาลปนเทา บางครั้งจะมีสีเข้มเท่ห์แบบผิวแทน บางคนเคยคิดว่าเขามีสองชนิด เนื่องจากความแตกต่างด้านสีผิว แต่มีนักวิทยาศาสตร์คนหนึ่ง เขาไปลอยตุ๊บป่องมองดูฉลามขี้เซานอนบนพื้นทรายโล่ง ด้านบนมีดวงตะวันฉายแสงแรงกล้า ดูไปดูมาจึงพบว่าผิวของฉลามขี้เซามีจุดดำเล็กกระจายขึ้นมาทั่ว จนในที่สุดฉลามตัวนั้นกลายเป็นสีแทนไปทั้งตัว เขาถึงร้องอ้อบอกว่าความจริงเป็นชนิดเดียวกัน หากแต่นักวิทยาศาสตร์ผู้นั้นไม่ได้ศึกษาจนรู้ว่าฉลามมาอาบแดดทำไม ผมเลยคิดเล่นๆ ต่อไปว่าสงสัยใกล้ช่วงแอ่วสาว ฉลามขี้เซาเลยมาเปลี่ยนสีผิวให้เท่ห์เป็นพิเศษ

          ฉลามขี้เซาออกลูกเป็นตัวครับ เมื่อแรกเกิดลูกฉลามมีขนาดประมาณ 40 เซนติเมตร ยามเป็นวัยกระเตาะมีจุดดำขนาดเท่าเหรียญบาทกระจายตามตัว อยู่ไปอยู่มาโตขึ้น จุดหายไปและอาจยาวได้ตั้ง 3.2 เมตร ฉลามพวกนี้ออกลูกค่อนข้างน้อย ส่วนใหญ่มีจำนวนสองสามตัวไปจนถึงแปดตัวอย่างมาก

          เมื่อรัตติกาลมาเยืยนฉลามขี้เซาจะกลายเป็นฉลามกระปรี้กระเปร่าพวกเขาจะออกว่ายเพ่นพ่านไปตามพื้นท้องทะเล บริเวณปลายปากของเขาจะมีหนวด (Nostril) ใช้สัมผัสเพื่อหาเหยื่อ เมื่อเจอสัตว์ที่เหมาะสมกับการเป็นอาหารเขาจะว่ายลงไปใกล้อ้าปากกว้างแล้วใช้ดูดเหยื่อเข้าปาก วิธีการนี้ถือเป็นจุดเด่นของพวกเขา ปลา ปู กุ้ง บางชนิดแอบเข้าไปอยู่ในก้อนปะการัง เจอเทคนิคนี้เข้าไปถึงกับจ๋อยลอยเข้าปากโดยดี อาหารจานโปรด คือ หมึกสาย หมึกกระดอง ปู กุ้งมังกร หรือปลาที่ตกอยู่ในห้วงนิทรา ในตอนหน้ามืดขึ้นมา เขากินอะไรก็ได้เป็นอาหาร บางครั้งว่ายผ่านหอยเม่นก็รับประทานเป็นเหมือนกัน

| ฉลามขี้เซา หน้า 2 |

| ฉลาม....ราชาผู้สง่างามแห่งห้องทะเลไทย |