สมุทรศาสตร์น่ารู้

Last Update : Wednesday 23 August, 2000 12:45 AM

สมุทรศาสตร์น่ารู้

          สมุทรศาสตร์ (Oceanography) หมายถึง ความรู้หรือวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับทะเล มหาสมุทร และกระบวนการต่างๆ ที่เกิดขึ้น โดยอาศัยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทุกสาขา

          การศึกษาทะเล-มหาสมุทร โดยทั่วไปทำได้ยากลำบาก เพราะมีความกว้างใหญ่ไพศาลกินเนื้อที่ถึงประมาณ 2 ใน 3 ของโลก มีความลึกเฉลี่ยมากกว่า 3,000 เมตร มีคลื่นลมที่คอยเป็นอุปสรรคต่อผู้ศึกษาหรือนักสำรวจ อีกทั้งเป็นระบบที่มีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ดังนั้นการศึกษาจึงต้องมีความอดทนและอาศัยความรู้ทางวิทยาศาสตร์หลายๆสาขา สามารถแบ่งวิชาสมุทรศาสตร์ออกเป็นสาขาได้ดังต่อไปนี้

สมุทรศาสตร์กายภาพ (Physical oceanography) ศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการทางกายภาพที่เกิดขึ้นในทะเล เช่น น้ำขึ้นน้ำลง กระแสน้ำ คลื่น เสียง ความหนาแน่น

สมุทรศาสตร์เคมี (Chemical oceanography) ศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการทางเคมี เช่นการเกิดแร่ธาตุต่างๆ ในทะเล การแพร่กระจายของมลภาวะ องค์ประกอบของน้ำทะเล

สมุทรศาสตร์ชีวภาพ (Biological oceanography) ศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการทางชีว และสิ่งมีชีวิตในทะเล สภาวะแวดล้อมที่มีผลต่อการแพร่กระจายของสิ่งมีชีวิต

สมุทรศาสตร์ธรณีวิทยา (Geological oceanography) ศึกษาเกี่ยวกับส่วนประกอบ โครงสร้างและจุดกำเนิดของทะเล ตะกอนพื้นท้องทะเล

อุตุนิยมวิทยา (Meteorology) ศึกษาเกี่ยวกับปฏิกิริยาหรือความสัมพันธ์ระหว่าง อากาศกับทะเล อิทธิพลที่มีต่อสภาวะลมฟ้าอากาศ

          นอกจากนี้ ปัจจุบันวิชาสมุทรศาสตร์อาจแบ่งสาขาเพิ่มออกเป็น สมุทรศาสตร์วิศวกรรม (Ocean Engineering) ซึ่งศึกษาเกี่ยวกับการนำความรู้ทางด้านวิศวกรรมไปใช้ประโยชน์ในทะเล และสาขานโยบายทางทะเล (Marine Policy) ซึ่งจะศึกษาถึงการกำหนดแนวนโยบายและวางแผนการใช้ประโยชน์จากทะเล

          ประโยชน์ของการเรียนสมุทรศาสตร์ นำไปประยุกต์ใช้ประโยชน์กับเรื่องต่อไปนี้

ด้านการเดินเรือ (Navigation)

ด้านการประมง (Fisheries)

ด้านอุตุนิยมวิทยา (Meteorology)

ด้านพลังงานและทรัพยากรไม่มีชีวิต (Energy & Non-living Resources)

ด้านการทหาร (Military)

ด้านการพักผ่อนหย่อนใจ (Recreation)

ด้านการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

          ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ของเรา มีวิชาที่เปิดทำการเรียนการสอนสมุทรศาสตร์ในสาขาต่างๆ ที่น่าสนใจโดยคณาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิมากมาย เช่น วิชาดังต่อไปนี้

          สมุทรศาสตร์กายภาพ (Physical oceanography) เป็นวิชาที่ศึกษาถึงสมบัติทางกายภาพ การหมุนเวียนของน้ำทะเล คลื่น เสียง น้ำขึ้นน้ำลง เป็นต้น

          สมุทรศาสตร์เคมี (Chemical oceanography) เป็นวิชาที่ศึกษาถึง สมบัติทางเคมี ปริมาณแร่ธาตุและองค์ประกอบของน้ำทะเล

          มลพิษในทะเล (Marine Pollution) ศึกษา ชนิดและที่มาของการเกิดมลพิษ การพัดพาลงสู่ทะเลและการแพร่กระจายในน้ำ ในตะกอน ในสัตว์และพืชทะเล ผลกระทบที่มีต่อระบบนิเวศวิทยาของทะเลและต่อคน

          จุลชีววิทยาในทะเล (Marine Microbiology) ศึกษาถึงบทบาทและความสำคัญของจุลชีพที่อาศัยอยู่ในทะเล

          ธรณีวิทยาทางทะเล (Introduction to Marine Geology) ศึกษาถึง ลักษณะของพื้นท้องทะเล การเปลี่ยนแปลงของผิวโลกไหล่ทวีปและชายฝั่ง ตะกอนชนิดต่างๆ และการแพร่กระจายทรัพยากรใต้ท้องทะเล

          เครื่องมือสมุทรศาสตร์และวิธีใช้ (Instruments and Methods in Oceanography) ศึกษาถึงเครื่องมือและวิธีการใช้เครื่องมือในการสำรวจ เก็บข้อมูลตัวอย่างทางสมุทรศาสตร์

          นิเวศวิทยาทางทะเล (Marine Ecology) ศึกษาถึงสิ่งแวดล้อมในทะเลโดยเฉพาะทะเลเขตร้อน ความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อม การแพร่กระจายและห่วงโซ่อาหารต่อประชากรสัตว์ในแหล่งน้ำนั้นๆ

          นิเวศวิทยาของแพลงก์ตอนพืชทะเล (Ecology of Marine Phytoplankton) ศึกษาถึงความชุกชุม การแพร่กระจาย การเปลี่ยนแปลงประชากรและชนิด อันเนื่องมาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ธาตุอาหาร แสง อุณหภูมิ และความเย็น การวัดผลผลิตเบื้องต้น บทบาทและความสำคัญของแพลงค์ตอนพืชต่อห่วงโซ่อาหาร

          การเดินเรือชายฝั่ง (Coastal Navigation) ศึกษาถึงวิธีการและอุปกรณ์การเดินเรือชายฝั่ง

          ปรากฏการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสี (Red Tide) เป็นการศึกษาถึงการเกิด กระบวนการทางเคมี ฟิสิกส์ และชีวภาพที่เกี่ยวข้องกับปรากฎการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสี

          การสัมผัสระยะไกลทางสมุทรศาสตร์ (Remote Sensing in Oceanography) ศึกษาถึงการใช้เครื่องมือในการเก็บบันทึกข้อมูลจากระยะไกล การแปลและการวิเคราะห์ข้อมูล การประยุกต์ใช้ข้อมูลเพื่อการศึกษาด้านสมุทรศาสตร์และสภาวะแวดล้อมทางทะเล

แสดงความคิดเห็น