Last Update : Tuesday 29 May, 2001 5:19 PM

เยี่ยมวิมานเมืองพิมาย
เกริ่นนำ ปราสาททั่วเมืองไทย อดีตของพิมาย ใครสร้างปราสาท? ราชวงศ์มหิธร ปราสาทที่แตกต่าง พิมายสมัยคุณหลวง เมืองเก่าและเมืองแขก เที่ยวพิพิธภัณฑ์ บุกปราสาท เที่ยวปราสาท ของดีที่พิมาย พิมายปะทะนครวัด ขอบคุณมากค่ะ บูรณะพิมาย เอกสารประกอบการเขียนบทความ    พระปาจิตกับนางอรพิน
แสดงความคิดเห็น แผนที่ ข้อมูลที่พัก ข้อมูลการเดินทาง

เที่ยวปราสาท

          มาว่าเรื่องของเราต่อ จากทางเข้าดาวอยากให้เดินเยื้องไปทางซ้าย มองไปซ้ายสุดก็ได้ค่ะ คุณจะเห็นอาคารสร้างด้วยอิฐ มีกรอบทำด้วยศิลาทรายเหมือนกับภาพที่เราถ่ายมา ที่นี่ยังไม่แน่ใจว่าคืออะไรกันแน่ แต่คาดว่าอาจเป็น "พลับพลาเปลื้องเครื่อง" บ้างก็บอกว่าเป็น "คลังเงิน" แต่ปัจจุบันไม่ค่อยเหลืออะไรแล้ว ดาวเดินขึ้นไปดูนิดหน่อยก็ลงมา แต่ไหนๆคุณก็มาถึงแล้ว เดินแค่สิบก้าวก็ถึง เลยแนะนำให้ขึ้นไปดูแล้วลองคิดว่า คนโบราณเค้าทำไว้ทำไมเอ่ย?

          ถึงเวลาเดินต่อ แต่ห้ามเดินลัดสนามนะคะ ส่วนแรกที่คุณเห็นคือ "สะพานนาค" (Naga Bridge) อยู่หน้าซุ้มประตูทิศใต้ สร้างด้วยศิลาทรายขาวเป็นสะพานรูปกากบาท กว้าง 4 เมตร ยาว 31.7 เมตร ราวสะพานเป็นลำตัวนาค 7 เศียรมีรัศมีตามศิลปะนครวัด ทิศเหนือและทิศใต้ มีนาคด้านละ 2 ตัว ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก มีนาคด้านละ 4 ตัว รวมทั้งหมด 12 ตัว ทิศเหนือยังมีสิงห์อีก 2 ตัว ตามความเชื่อขอม สะพานนาคคือสะพานเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์ไปสู่เทวาลัยเทพเจ้า พบสะพานนาคตามปราสาทขนาดใหญ่ เช่น พนมรุ้ง นครวัด ฯลฯ

          ด้านหลังสะพานนาคคือโคปุระหรือซุ้มประตูชั้นนอก (Outer Gopura) สร้างด้วยศิลาทรายขาวและศิลาทรายแดง ด้านในแบ่งเป็นห้องกลางและห้องด้านข้างเชื่อมต่อกับกำแพงชั้นนอก (กำแพงแก้ว) ภายในห้องมีเสาศิลาทรายขาวขนาดใหญ่ พื้นปูด้วยศิลาทรายแดง มีหลุมอยู่ทั่วไป คาดว่าเป็นหลุมใช้ใส่พื้นไม้ในอดีต ดาวเดินต้อกๆดูแล้วพบว่าหลุมมีเยอะเชียว แต่คนส่วนใหญ่มักไม่รู้ นึกว่าเด็กแถวนี้ขุดไว้เล่นทอยหลุม

          ดาวขอรีบรุดนำคุณมุ่งตรงสู่ปราสาท เราผ่านเข้ามาในโคปุระชั้นนอก (Outer Gopura) มองไปรอบๆเห็นเสาและหินพังๆ ทางด้านซ้ายยังมีอาคารเรียกว่า "บรรณาลัยหรือห้องสมุด" (Library)

          หากคุณเล็งให้ดีอีกนิด คราวนี้จะเห็นสระน้ำอยู่ตามมุมกำแพง ปราสาทขอมส่วนใหญ่มีสระกันทั้งนั้น แต่สระทั้ง 4 แห่งของพิมาย พิสดารกว่าของชาวบ้าน คาดว่าสร้างขึ้นมาภายหลัง ในช่วงกรุงศรีอยุธยาตอนปลายเคยมีวัดตั้งอยู่ในเขตกำแพงปราสาท สระพวกนี้สร้างมาเพื่อเป็นแหล่งน้ำของวัด ไม่ใช่เป็นของปราสาทแต่ดั้งเดิม รูปทรงและที่ตั้งจึงไม่ได้สัดส่วน

          ดาวขอนำคุณเดินต่อไปยัง "ทางเดินเข้าปราสาท" แต่ก่อนแถวนี้มีเสาไม้และหลังคามุงกระเบื้อง แต่ปัจจุบันพังทลายหายสิ้น เหลือแค่ทางหินไปสู่โคปุระชั้นใน (Inner Gopura) มองเห็นกำแพงชั้นในยาวเหยียดรอบด้าน ทราบมั้ยคะว่ากำแพงนี้ยาว 74x83 เมตร (ทราบ...เพราะดาวบอกไปแล้วตอนต้นเรื่อง) หากคิดจะจับผิดกันอย่างนี้ ดาวงัดมุขใหม่มาเล่าก็ได้

          โคปุระหรือซุ้มประตูชั้นใน (Inner Gopura) มีประตูทางเข้า 3 ทาง บางส่วนมีทับหลังเหลืออยู่ โคปุระเชื่อมกับกำแพงชั้นใน (ระเบียงคด) ก่อเป็นห้องกว้าง 2.85 เมตร ล้อมปราสาทเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า บางส่วนมีหลังคาทำจากศิลาทรายขาว โคปุระด้านทิศใต้ (ทิศที่คนส่วนใหญ่เข้า) มีจารึกบนกรอบประตู ระบุถึงรายละเอียดในการสร้างปราสาท ดาวยังเดินดุ่มๆตามพื้นห้องพบหลุมบรรจุวัตถุมงคล (มีป้ายบอกตำแหน่งและอธิบายชัดเจน) พบลักษณะนี้ในปราสาทอื่นๆ เช่น พนมรุ้ง เมืองต่ำ ตาเมือนธม ฯลฯ

          เอ้า...แค่นี้ยังไม่พอ หนูบอกคุณไปตั้งแต่ต้นว่า พิมายถูกนำไปเป็นต้นแบบของหลายปราสาท หนึ่งในจำนวนนี้ที่เหมือนพิมายมากคือ "บันทายสำเหร่" (เขมร) ดาวไปชมมาแล้ว เลยขอนำมาเป็นตัวอย่างเปรียบเทียบกับพิมาย ("บันทาย" แปลว่า "ป้อม" "สำเหร่" เป็นชื่อชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่ใกล้ภูเขาแถวนั้นในอดีต)

          จุดหนึ่งที่บอกได้ว่าพิมายเป็นปราสาทสำคัญ แม้จะไม่ยิ่งใหญ่ขนาดนครวัด แต่ก็ไม่ใช่ให้ใครมาดูถูกกันง่ายๆ เพราะบันทายสำเหร่มีกำแพงชั้นในขนาดแค่ 38x44 เมตร เล็กกว่าพิมายเกือบครึ่ง

          ถึงเวลาย่างก้าวเข้าตอนในของปราสาท มองออกไปที่เห็นตระหง่านขวางหน้าอยู่คือ "ประตูมณฑปด้านใต้" ตรงนี้ไม่มีทับหลัง แต่มีหน้าบัน "ศิวะนาฏราช" เหนือขึ้นไปคือปราสาทประธานสูง 28 เมตร เมื่อเทียบกับนครวัดที่สูง 65 เมตรแล้ว พิมายอาจดูเล็ก แต่ปราสาททั้งสองแห่งแตกต่างกัน เพราะนครวัดตั้งซ้อนกันขึ้นไปเป็นชั้นๆ องค์ปราสาทประธานจริงๆสูงแค่ 42 เมตร มากกว่าพิมายหน่อยเดียว

          สำหรับปราสาทอื่นที่ลักษณะคล้ายพิมาย เช่น บันทายสำเหร่ เจ้าสายเทวดา ธมมานน ดาวบอกไม่ได้ว่าแห่งไหนสูงกว่ากัน เพราะไม่มีตัวเลขความสูงของปราสาทเหล่านั้น แต่หากดูจากสายตา คิดว่าพิมายสูงกว่า

          เมื่อมาถึงหน้าประตูแล้วจะรอช้าอยู่ไย?นักเที่ยวมือใหม่ทั้งหลาย คงเดินพรวดเข้าไปในปราสาท ชมพระพุทธรูปจำลอง ก่อนออกมามองซ้ายขวาอีกสามสี่ที ก่อนบ่นพึมพำว่าไม่เห็นมีอะไรเลย ว่าแล้วก็เดินทางกลับ

          แต่สำหรับชาว TalayThai เราจะไม่ทำอย่างนั้นค่ะ ดาวขอให้คุณพิจารณาลายแกะสลักศิวะนาฏราชสักเดี๋ยว ลองเปรียบเทียบกับลายแบบเดียวกันจากพนมรุ้งก็ได้ ถ้าไม่เคยเห็นเลย ลองคลิกทะเลไทยต่อไปเรื่อยๆ สักวันคงได้เห็นแน่ หรือใจร้อนก็เก็บตังค์ซื้อ ATG ก็ได้ค่ะ อีกไม่นานดาวจะเขียนถึง

          เราเริ่มก้าวเดิน แต่ยังก่อนค่ะ...ยังไม่เข้าปราสาท ดาวขอให้เราเดินอ้อมไปเรื่อย เดี๋ยวจะเจอของดี

 

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.