Last Update : Tuesday 6 March, 2001 4:05 PM

สองความสุข...ที่ชุมพร
วัวแล่นที่ริมอ่าว หินแพและง่ามใหญ่ มีอะไรที่ง่ามน้อย สวยสุดที่หลักง่าม ราตรีมีกะพรุน ปล่อยหอยมือเสือ รายชื่อสัตว์ที่พบบริเวณหมู่เกาะง่าม
สวัสดี...สิมิลัน เปิดโลกชายฝั่ง...อ่าวพังงา สายเดี่ยวเที่ยวเกาะสุรินทร์ เว็บบอร์ด

ปล่อยหอยมือเสือ

          ยัง...เรื่องชุมพรยังไม่จบง่ายๆ หลังจากการดำน้ำสำรวจทะเลแล้ว ถึงเวลางานอนุรักษ์บ้างล่ะ เราจะไปปล่อยหอยมือเสือที่ทะเลชุมพรกัน

          ครั้งนี้ อาจารย์ติดธุระมากหลาย เลยส่งชาว Sea Papa บางส่วนล่วงหน้าไปก่อน แต่ให้เงินไว้น้อยมาก เนื่องจากมีประสบการณ์โดนถลุงมาหลายครั้งแล้ว

          จนถึงวันศุกร์ใกล้สุดสัปดาห์ เริ่มแต่เช้าตรู่ หนูไม่ตื่น เพราะเรายังไม่ไป จนสายก็แล้ว เที่ยงก็แล้ว หนูก็ยังไม่ตื่น ตราบจนเสียงเพจดังปี๊ปๆ งัวเงียมาอ่านข้อความ บอกว่าตื่นได้แล้ววุ้ย ครูประชุมเสร็จแล้ว เดี๋ยวจะไปรับที่บ้าน

          พวกเราได้แก่อาจารย์ หนูดาว นายเล็ก และนายชาติ เดินทางด่วนจี๋จากบ้านเกิดเมืองนอนในกทม. มุ่งหน้าลงใต้ เราเจอภาวะรถติดในบ่ายวันศุกร์ กว่าจะหลุดออกมาได้ก็เกือบเย็นแล้ว ถึงตอนนี้ต้องเร่งรถกันหน่อย เพราะอาจารย์นัดหลายคนไว้ตอนเย็น

          ครั้งนี้เรามีผู้ร่วมโครงการมากมาย อันดับแรกต้องกล่าวถึงคือ "ชมรมรักษ์ฉลามวาฬ" นำโดยครูแน่งน้อย พร้อมอาสาสมัครสมทบสามสิบคน อันดับสองคือ "อุทยานฯทางทะเลหมู่เกาะชุมพร" มีหัวหน้าสมเกียรติเป็นผู้นำทีม พร้อมเจ้าหน้าที่อุทยานฯเกือบยี่สิบคน ยังมี "ศูนย์พัฒนาประมงชายฝั่ง คลองวาฬ" กรมประมง นำโดยพี่จินตนา นักระนาด พร้อมลูกทีม เจ้าหน้าที่เหล่านี้แหละค่ะเป็นผู้เพาะหอยมือเสือจนสำเร็จ ก่อนนำมาให้พวกเราได้ปล่อย

          ภาคเอกชนยังมี "ชุมพรคาบาน่า" รีสอร์ทของคนไทย มีชื่อเสียงโด่งดังมาเกือบยี่สิบปี ตั้งอยู่ที่เมืองชุมพร นอกจากนี้ "ชมรมดำน้ำชุมพร" ยังเข้าสนับสนุนเต็มกำลัง มีพรรคพวกร่วมด้วยเกือบยี่สิบคน

          ท้ายสุดคือชาว "Sea Papa" และชาว "TalayThai.com" ทั้งหมด 15 คน เรียกว่าขนกันมาหมดบ้าน เตรียมการปล่อยหอยกันให้ตรึมทะเล เรายังมีนิสิตจากภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ และจากภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ เดินทางมาด้วย โดยความสนับสนุนของโครงการ THINK EARTH เจ้าเก่า...ที่ชื่นชอบการหาหอยและปล่อยหอยมาก

          เอาล่ะค่ะ...ตอนนี้เราถึงชุมพรแล้ว อาจารย์จัดแจงทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานที่ดี หลังจากไม่ได้ทำหน้าที่นี้มาก่อนเลย เพราะมัวแต่ไปดริ๊งค์ฉลองฟูลมูนที่หาดริ้น ฮิๆ...ไม่ใช่ค่ะ แกพาพวกเราไปอบรมเจ้าหน้าที่อุทยานฯ เพื่อเตรียมรับมาตราการดำน้ำต่างหาก

          มาถึงปุ๊ปเราก็เริ่มงาน ด้วยการทักทายพรรคพวกที่ส่งมาล่วงหน้า ก่อนสั่งกล้วยเล็บมือนางทอดมาฉลองความสำเร็จในการขับรถ หลังจากกินกล้วยหมดไปห้าใบ อาจารย์ไปคุยกับผู้คน จนได้เรื่องได้ราว สรุปแล้วนอนกันเถิดจะเกิดผล เรานอนกันเตรียมแรงไว้รับวันรุ่งขึ้น แต่ก่อนนอนดาวได้ไปเดินกระหนุงกระหนิงกับใครก็ไม่รู้ที่ริมหาดทุ่งวัวแล่น อู้ฮู...พระจันทร์นะ...กลมบ๊อกเชียวล่ะ หวีดมาก ("หวีด" ในที่นี้เป็นการเล่นคำ ความหมายเป็นไง คิดได้ด้วยใจไม่ต้องแปลความให้ยุ่งยาก)

          เราขยี้ตาตื่นแต่เช้า มุ่งลงชายหาด ไปถ่ายภาพหมู่คู่แผ่นป้าย ก่อนเตรียมพร้อมออกเดินทาง มุ่งหน้าไปท่าเรือท่ายาง มีเรือลำบักเอ้บที่ชมรมรักษ์ฉลามวาฬเช่าไว้ จอดพร้อมสรรพที่ท่า มีพี่จินตนากับทีมงาน นำหอยมือเสือ 1,760 ตัวมารอการปลดปล่อย

          ดาวคงต้องเล่าให้คุณๆที่รักทั้งหลาย ให้เข้าใจสักนิดว่าโลกนี้มีหอยมือเสือ 8 ชนิด ในเมืองไทยเคยมี 5 ชนิด แต่ได้สูญสิ้นเผ่าพันธุ์ไปแล้ว 2 ชนิด รวมทั้งหอยใหญ่ที่สุดในโลก Tridacna gigas เนื่องจากพวกเขามีน้อยอยู่แล้วตามธรรมชาติ โดนจับขึ้นมาอีกนิดเดียวก็สูญพันธุ์เรียบ นับว่าคนไทยประสบความสำเร็จมาก ในการกำจัดเพื่อนร่วมโลก

          ในจำนวนหอยมือเสือ 3 ชนิดที่ยังไม่ถูกจัดการ ชนิด Tridacna squamosa จัดเป็นหอยสวยที่สุดและใกล้สูญพันธุ์มากที่สุด กรมประมงจึงพยายามทำงานแข็งขัน มีพี่จินตนาเป็นหัวเรี่ยวหัวแรง ในที่สุดก็เพาะพันธุ์หอยมือเสือชนิดนี้ได้สำเร็จ เริ่มนำกลับไปปล่อยในทะเลที่เกาะเต่า (สุราษฎร์ธานี) ตั้งแต่พ.ศ.2540 ตามด้วยที่เกาะมันใน ระยอง ผลที่ได้มีหอยรอด 40 เปอร์เซนต์

          แต่ครั้งนี้นับว่าแตกต่าง เพราะเราจะปล่อยหอยในเขตอุทยานฯทางทะเลเป็นครั้งแรก (สองเกาะที่ดาวกล่าวถึงเมื่อกี้ไม่ได้อยู่ในเขตอุทยานฯ) พี่จินเล่าว่าตอนนี้หอยมีเยอะมาก เนื่องจากเจ้าหน้าไม่ค่อยพอ ดีใจมากที่พวกเราไปช่วย หอยจะได้ลงไปอยู่ในทะเลจริงๆ ไม่ต้องมาเบียดกันในโรงเลี้ยงต่อไป หอยที่เหลือจะได้ขยับขยายมีที่อยู่ของตัวเองเพิ่มขึ้น

          ชาวคณะ Sea Papa ไปกับพี่สมเกียรติ หัวหน้าอุทยานฯ เราใช้เรือบึ่งวิ่งบรื๋อไปเกาะก่อน เพราะบรรดา Sea Papa ทั้งหลาย ต้องปฏิบัติหน้าที่เลือกจุดปล่อยหอย

          ด้วยความเร็วของเรือบรื๋อ ไม่นานเรามาถึงหน้าเกาะมาตรา มีหากเล็กๆหนึ่งกระจุก แนวปะการังหน้าหาดยาวสัก 400 เมตร อาจารย์จัดแจงส่งนายโม่ นายหนิง และนายช้าง เลิกเสนอหน้าอยู่บนเรือ แต่ลงไปอยู่ในน้ำแทน

          จากจุดผูกทุ่น เราต้องว่ายเข้าไปเกือบร้อยเมตร ถึงเป็นแนวปะการัง ทุ่นก็ไม่มี เราเลยส่งบรรดาหนุ่มบึกทั้งหลาย ลงไปลอยคอเฮ้ไฮ้ๆอยู่ในน้ำ ทำตัวเป็นทุ่นมนุษย์

          เรือใหญ่มาถึง เรือยางจัดแจงเข้าไปลำเลียงหอยมือเสือ เดินทางเข้าเป้าในแต่ละจุด มีเจ้าหน้าที่ของพี่จินตนา ลงไปอยู่ในน้ำ คอยสั่งการลำเลียงหอยสู่ก้นทะเล

          หอยทั้งหลายถูกใส่ไว้ในกระบะ นำไปลอยบนผิวน้ำ ก่อนค่อยๆส่งลงไปข้างล่าง หนูดาวและพรรคพวกพากันดำดิ่งขึ้นๆ ลงๆ เอาหอยไปกองไว้ตามพื้น เพื่อให้อาสาสมัครมนุษย์กบดำลงไป จับหอยไปวางให้เข้าที่

          เข้าที่...เข้าที่ไหนเอ่ย? ดาวคงต้องอธิบายกับคุณๆว่า หอยมือเสือมีเท้ายึดเกาะ (Byssus) ไว้เกาะกับพื้นแข็ง เราเลยเลือกวางหอยไว้ใกล้ก้อนปะการังหรือปะการังตาย แต่ต้องให้มีแสงส่องถึง เพราะเหล่าหอยมือเสือล้วนมีสาหร่ายเซลเดียว Zooxanthallae อาศัยอยู่ข้างใน สาหร่ายเหล่านี้เป็นกลุ่มเดียวกับที่อาศัยในเนื้อเยื่อปะการัง พวกเขาจะสังเคราะห์แสงให้พลังงานแก่หอยมือเสือ อีกทั้งยังช่วยสร้างเปลือกด้วย

          เราเลือกวางหอยมือเสือในน้ำตื้น ประมาณ 2-3 เมตร เพราะหากวางไว้ในที่ลึกเกินไป หอยอาจสู่สวรรค์ เนื่องจากเคยอยู่ในบ่อเลี้ยงน้ำลึกไม่ถึงเมตร มาตั้งหลายปี

          บ่ายแล้วค่ะ แต่อาสาสมัครปล่อยหอยยังทำงานกันไม่เสร็จ กว่าจะทยอยขึ้นมากินข้าว ก็เกือบบ่ายสองโมงแล้ว หลังนั่งให้ข้าวย่อยสักแป๊ป เราลงไปเคลียร์พื้นที่อีกนิดหน่อย ทุกอย่างเรียบร้อย ถึงเวลาสลายตัว แต่ละคนแยกย้ายกันไปดำน้ำ ส่วนชาว Sea Papa ดำน้ำแถวนี้จนจำได้หมดแล้ว หาเรื่องกลับที่พักไปนอนกระดิกเท้าเล่นดีกว่า

          ตกกลางคืน หลังจากกินกล้วยเล็บมือนางทอดสุดอร่อย หมดไปห้าจานรวด เรายังไปคุยกับคุณวริสร ผู้จัดการชุมพรคาบาน่ารีสอร์ท เป้าหมายรองคือเพื่อหาแนวทางอนุรักษ์ทะเลชุมพร เป้าหมายหลักคือการพยายามกินแบล็คขวดใหญ่ที่คุณวริสรเอามาเลี้ยงให้หมด (ประสบการณ์สอนดาวว่า หากมีลาภปาก ไม่สมควรปล่อยให้รอดไปเด็ดๆ)

          ตื่นเช้าขึ้นมาดาวปวดหัวตุ้บ (เด็กดีทั้งหลาย สุราเมรัยกินเข้าไปแล้วไม่ดีต่อสุขภาพ) แถมยังต้องกินข้าวงกๆๆ เพราะอาจารย์ต้องเดินทางไปต่อ แกนัดกับ "ชมรมสิ่งแวดล้อม" โรงเรียนปะทิววิทยา ว่าจะเข้าไปคุยกับเด็กนักเรียน

          ชมรมแห่งนี้ได้รับรางวัลหลายอย่าง มีอาคารใหญ่โตสวยงามมาก เราคุยกับนักเรียน พูดคุยกับอาจารย์หลายท่าน ก่อนนัดแนะกันเสร็จสรรพว่า เมื่ออาจารย์ลงมาชุมพรคราวหน้า จะนำสไลด์มาฉายให้เด็กได้ชม

          ในที่สุดถึงเวลากลับกรุงเทพฯ เราแวะหัวหินกินไอติมสุดอร่อย แวะกลางทางกินข้าวอีกสักมื้อ ก่อนมาถึงกรุงเทพฯในตอนค่ำมืด

          ถึงบ้านแล้ว...ดาวรีบเข้าห้องเปลี่ยนชุด สร้างร่างกายให้หอมกรุ่น ก่อนมานั่งเขียนเรื่องให้คุณอ่านตอนใกล้เที่ยงคืน ตอนนี้เรื่องของเราก็จบแล้ว ดาวอยากลงท้ายด้วยความคิดถึงหอยมือเสือ หอยตัวน้อยๆสามสิบกว่าตัวที่ดาวปล่อยไป ป่านนี้พวกเค้าจะเป็นไงบ้างหนอ?

          จะถูกปลาวัวกัด จะถูกปลาปักเป้ากิน...คงมีบ้าง หนูไม่คิดว่าทุกตัวจะรอดหมด

          แต่นั่นคือวัฏจักรของธรรมชาติ อะไรที่ควรจะเกิด มันก็ต้องเกิด ขอเพียงอย่าให้มนุษย์รุกรานธรรมชาติมากเกินไป

          ดาวดีใจที่ได้ปล่อยหอยมือเสือ แต่จะดีใจกว่านี้ ถ้าเราไม่ต้องปล่อยหอย เพราะในธรรมชาติมีหอยพอเพียงแล้ว

          พวกเราชาว TalayThai.com มาช่วยกันให้ฝันเป็นจริงนะคะ อย่าซื้อเปลือกหอยมาประดับบ้าน อย่ากินหอยมือเสือ ฯลฯ ตามที่สำนึกของคุณบอกได้

          ไชโยให้กับทุกคน ที่จะร่วมใจอนุรักษ์หอยมือเสือไทย ให้คงอยู่ไปอีกนานเท่านาน

          ไชโย...ให้กับหอย 1,760 ตัวใต้ทะเลชุมพรด้วยล่ะ...ไชโย้

ป.ล. ใครสนใจอยากไปชุมพร เชิญคลิกได้ที่ "แบนเนอร์" ชุมพรคาบาน่า ผู้สนับสนุนหลักของ TalayThai.com รับประกันอยู่สบายอาหารดีดำน้ำสนุก ขอบคุณชุมพรคาบาน่านะคะ

          สำหรับคุณที่ยังไม่สะใจ อะไรกันทะเลชุมพรมีแค่นี้เหรอ? หนูดาวกับพรรคพวกจะเดินทางไปชุมพรปลายอาทิตย์นี้ เตรียมลุยกันให้ถึงกึ๋น รออีกนิดนะคะ ทุกคนที่แสนดีของดาว

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.