เบื้องลึก EIA บ้านกรูด-บ่อนอก
หนนี้เป็นบทความพิเศษครับ
สรุปสาระบางประการที่ได้จากคณะกรรมการตรวจสอบ EIA ผมต้องเรียนก่อนว่า ข้อมูลเหล่านี้ได้แถลงให้สื่อมวลชนทราบเป็นที่เรียบร้อยแล้วนะครับ
ไม่ใช่ผมจิ๊กออกมาเผยแพร่แต่เพียงผู้เดียว แต่การนำเสนอของสื่อมวลชนแต่ละท่านอาจจะสั้นยาวไม่เท่ากัน
ผมเลยรีบมาเขียนไว้สักนิด พวกเราจะได้มีไอเดียหรือมุมมองใหม่ๆ ผมนำเสนอเป็นบางประเด็นนะครับ
ประเด็นวาฬบรูด้า
EIA บ่อนอกระบุว่าไม่พบสัตว์หายากในบริเวณนี้ แต่จากข้อมูลข่าวสารทั้งหมด รวมทั้งคณะกรรมการฯที่ลงไปพื้นที่
พบวาฬบรูด้าอาศัยอยู่ในทะเลบ่อนอกจริงๆ
วาฬบรูด้าเป็นสัตว์หายากและคุ้มครองตามกฎหมายของประเทศไทยและมีรายชื่ออยู่ใน
CITES Appendix I
วาฬบรูด้าทำให้เกิดการท่องเที่ยวติดตามมา ปัจจุบัน แต่ละอาทิตย์มีการเช่าเหมาเรือไปดูวาฬ
10-20 ครั้งต่ออาทิตย์ สร้างรายได้ให้ชุมชน ชาวประมงมีรายได้เสริม โดยไม่ต้องเลิกทำอาชีพเดิม
รายได้เฉลี่ยในการดูวาฬแต่ละครั้ง 800-1000+ ขึ้นกับว่าจะพบวาฬหรือไม่
การดูวาฬที่บ่อนอก ถือเป็น Whale Watch หรือกิจกรรมท่องเที่ยวดูวาฬโดยเฉพาะ
เท่าที่คณะกรรมการฯได้รับข้อมูล ไม่มีกิจกรรมประเภทนี้ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ที่ทะเลบ่อนอกถือเป็นแห่งแรก
ทั้งดร.ชวลิตและผม ไม่เคยได้รับข้อมูลหรือค้นคว้าเอกสารได้ว่า มีวาฬบรูด้าขึ้นมาแสดงพฤติกรรมกินอาหารในบริเวณอื่นของเมืองไทย
เหมือนที่พบในบ่อนอก
EIA ที่โรงไฟฟ้าบ้านกรูด ยังมีความผิดพลาด เกี่ยวกับข้อมูลวาฬบรูด้า โดยระบุว่าเป็นปลากินแพลงก์ตอน
และไม่มีรายชื่อในปลาที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และใน CITES ซึ่งไม่มีแน่
เพราะวาฬเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ไม่ใช่เป็นปลา
ประเด็นวาฬพลัดถิ่นหรือประจำถิ่น ไม่สามารถระบุได้ ตราบใดที่ไม่มีการศึกษาข้อมูลอย่างจริงจัง
ประเด็นการประมง
ข้อมูลประมงพื้นบ้าน โดยเฉพาะเรือเล็กขนาด 3-5 วา มีรายงานน้อยมาก ทั้งที่เป็นกลุ่มชาวประมงที่ได้รับผลกระทบโดยตรง
เนื่องจากสะพานยื่นออกในทะเลมากกว่า 3 กิโลเมตร อันเป็นเขตที่ชาวประมงพื้นบ้านทำกิน
เกินกว่านั้นอันตรายเนื่องจากเรือเล็ก ต้องระวังคลื่นลม
ไม่มีข้อมูลการทำประมงและการใช้ประโยชน์จากพื้นที่ดอนหอย อันเป็นจุดทิ้งตะกอนแห่งใหม่ของโรงไฟฟ้าบ้านกรูด
มีเฉพาะข้อมูลสภาพพื้นที่เท่านั้น
ข้อมูลการประเมินราคาสัตว์น้ำ ค่อนข้างต่ำกว่าความเป็นจริงมาก เช่น กุ้งกิโลกรัมละ
11.4 บาท ดร.ชวลิตให้ความคิดเห็นว่า เปลือกกุ้งยังราคาแพงกว่านี้เลย
การประเมินศักยภาพของพื้นที่บางแห่ง ต่ำกว่าข้อมูลที่ชาวบ้านให้ เช่น คลองบางแห่งที่บ่อนอก
ข้อมูลจาก EIA บ้านกรูด ระบุว่า เมื่อมีการท่องเที่ยวเข้ามา ประมงพื้นบ้านจะหมดไป
โดยยกหัวหินเป็นตัวอย่าง แต่สภาพในปัจจุบัน หัวหินยังมีการทำประมงพื้นบ้านอยู่มากมาย
โดยสามารถเห็นได้ในเวลากลางคืน ในทะเลแม้ในบริเวณห่างฝั่งเพียงสองสามร้อยเมตร
จะมีเรือประมงพื้นบ้านเปิดไฟนีออนสีเขียวลอยลำอยู่
ประเด็นการท่องเที่ยว
มีข้อมูลน้อยมากที่บ่อนอก อาจเป็นเพราะช่วงที่ทำ EIA ไม่มีการท่องเที่ยวดูวาฬ
แต่ปัจจุบันมีแล้วและกำลังมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ หากขาดข้อมูลส่วนนี้ไป
อาจทำให้การประเมินผลกระทบผิดพลาด
ข้อมูลการท่องเที่ยวที่บ้านกรูด ใช้การสอบถามนักท่องเที่ยวจากอำเภอหัวหิน โดยมาปรับฐานข้อมูลให้เป็นชุมชนบางสะพาน
แต่ไม่ได้ถามผู้ประกอบการท่องเที่ยวและนักท่องเที่ยวที่บ้านกรูดโดยตรง เช่น
รายได้ของผู้ประกอบการ ไม่มีแบบสอบถามนักท่องเที่ยวเกี่ยวกับโรงไฟฟ้า การประเมินความเปลี่ยนแปลงในอนาคต
ฯลฯ
การสรุปประเด็นบางส่วนของ EIA บ้านกรูด ทำโดยขาดข้อมูลหรือเหตุผลยืนยันที่ชัดเจน
เช่น สรุปว่าในอนาคตบ้านกรูดจะมีการรุกล้ำชายหาด มลพิษ กลายเป็นพัทยาหรือบางแสน
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นอื่นๆที่น่าสนใจ
เช่น โลมา มลพิษในอากาศที่จะตกลงบริเวณน้ำตกขาอ่อน อุทยานฯห้วยยาง ฯลฯ คณะกรรมการฯจะประชุมต่อในวันอังคาร
มีอะไรคืบหน้าจะมารายงานครับ
