ครูมี่ที่แนวปะการัง

น้องจ๋า...น้องรู้จักมั้ยจ๊ะ แนวปะการัง ฝรั่งนะเค้าเรียกว่า Coral Reef คำว่าคอ-รัล แปลว่าปะการังจ้ะ คำว่ารีฟ หมายถึงแนวปะการัง บางครั้งเราก็เรียกว่า Reef เฉยๆ ไม่ต้องมีคำว่า Coral ก็แปลได้เหมือนกัน

แนวปะการังเค้าเป็นระบบนิเวศชายฝั่ง คำนี้อ่านแล้วงง มี่อธิบายง่ายดายว่า ระบบนิเวศคือแหล่งที่อยู่อาศัยที่มีลักษณะเฉพาะ มีกลุ่มสิ่งมีชีวิตแบบเฉพาะๆ มาอยู่รวมกัน มีทั้งความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม แถมสิ่งมีชีวิตด้วยกันเองก็มีความสัมพันธ์ด้วยล่ะ เช่น ปลาสากกินปลาผีเสื้อ ยังงั้นเป็นความสัมพันธ์แบบล่าเหยื่อ ฮึ่มๆ แฮ่

แนวปะการังเค้าไม่อ่อน เมื่อเทียบกับระบบนิเวศทางทะเลทั้งหลาย ที่นี่แหละจ้ะ...น้องจ๋า ที่ถือว่าเจ๋งสุด ไม่มีที่ใดในท้องทะเลอันกว้างใหญ่ไพศาล ที่น้องจะพบสัตว์ต่างๆ มากมายหลากหลายชนิด เท่ากับที่น้องจะพบได้ในแนวปะการัง เพราะความเจ๋งเยี่ยงนี้ ในแนวปะการังจึงมีผู้คนไปเที่ยวเยอะแยะ

แนวปะการังไม่ได้พบทั่วโลก เค้าอยู่เฉพาะในทะเลเขตร้อน มี่ยินดีและภูมิใจหนักหนา ที่จะได้บอกน้องๆ ว่า ในเมืองไทยก็มีแนวปะการังนะ ทั้งประเทศมีไม่ต่ำกว่า 150 ตารางกิโลเมตร แม้จะน้อยกว่าบางประเทศ อย่างอินโดฟิลิปปินส์เค้ามีเยอะกว่าเรา แต่แนวปะการังของเมืองไทยเก๋นะน้อง เพราะเค้าอยู่ในเขตอินโด-แปซิฟิค เขตที่มีสัตว์ทะเลหลากหลายสุดในโลกกว้าง

รู้อย่างนี้แล้ว น้องต้องช่วยรักษาแนวปะการังนะจ๊ะ อย่าเลี้ยงสัตว์ทะเลสวยงาม บอกคุณพ่ออย่าเอาปะการังมาประดับบ้าน เวลาไปเที่ยวก็อย่าทิ้งขยะลงทะเล อุ๊ย...ทำอะไรได้เยอะแยะเลยจ้ะ เอาไว้น้องโตขึ้น น้องคงรู้เองนั่นแหละ แต่ตอนนี้รู้แค่แนวปะการังสวย เค้ามีประโยชน์ เราต้องช่วยเหลือเค้า ให้อยู่กับเราให้นานๆ แค่นี้แหละจ้ะ มี่คิดว่าน้องช่วยกันคนละไม้ละมือ แนวปะการังไทยรอดแน่

คราวนี้น้องอยากรู้จักตัวอะไร เอาลูกศรไปแตะเลยจ้ะ ชะแว้บแป๊บเดียวนะ เดี๋ยวมี่จะโผล่มาบอกน้องว่า นั่นคือตัวอะไร?

ฮั่นแน่! แตะมี่เลยเหรอ? มี่เขินนะ วันนี้มี่มาดำน้ำจ้ะ ต้องแต่งองค์ทรงชุดมนุษย์กบ เห็นมั้ยล่ะว่ามี่ใส่หน้ากากด้วย ตีนกบก็มีด้วยแหละ แพงนะรุ่นนี้ ชุดของมี่มีถังอากาศข้างหลัง เวลาดำน้ำเราก็ใช้อากาศในถังบุ๋งๆๆ ลงไปได้ลึกด้วยล่ะ สิบเมตรยี่สิบเมตรมี่ลงไปได้ทั้งนั้น เค้าเรียกชุดที่มี่ใส่ว่าชุด SCUBA จ้ะ

ใส่ชุดเฉยๆ จะไปเห็นอะไรได้มากเล่า มี่เลยต้องเอาแว่นขยายลงไปด้วย ของมี่เป็นแบบพลาสติกอันล่ะไม่กี่บาทเอง แต่มีประโยชน์แยะ มี่ใช้แว่นส่องดูสัตว์ตัวจิ๋วเห็นชัดแจ๋ว ถ้าน้องอยากเห็นอย่างนี้ น้องต้องหัดว่ายน้ำให้เก่ง แล้วขอคุณพ่อคุณแม่ไปเรียนดำน้ำนะจ๊ะ เรียนได้ตั้งแต่อายุแค่ 12 ปี เสร็จแล้วก็หาหมูออมสินตัวโตๆ หยอดๆๆๆๆ สักวันน้องก็ได้ไปดำน้ำในแนวปะการังเองล่ะจ้ะ

ทุ่นจอดเรือจ้า รู้จักมั้ยเอ่ย? ทุ่นจอดเรือเค้าทำไว้ให้เรือใช้ ไม่งั้นเวลาเราจะจอดเรือลงดำน้ำ ก็ต้องทิ้งสมอโดนปะการังตายแหงเลย ขืนตายอย่างนั้นบ่อยๆ ก็ไม่มีอะไรเหลือน่ะสิจ๊ะ พอมีทุ่นจอดเรือ พี่คนเรือเค้าก็เอาเชือกไปผูกกับทุ่น แค่นี้ก็ไม่ต้องทิ้งสมอแล้ว เวลาน้องไปเที่ยวทะเล เห็นทุ่นจอดเรือสีแสด น้องรู้ไว้นะจ๊ะว่านั่นแหละเค้ามีไว้ให้เรือจอดดูแนวปะการัง แล้วน้องต้องบอกพี่คนขับเรือด้วยนะ ว่าใช้ทุ่นกันเถิดจะเกิดผล แนวปะการังจะได้อยู่กับเรานานๆ ไงล่ะ ไม่งั้นน้องโตขึ้นน้องไม่มีดู จู้ฮุกกรูเสียใจจัง

นี่ๆๆ ตัวนี้เค้าเรียกแมงกะพรุน (แก้มใสใจบริสุทธิ์) เค้าเป็นสัตว์กลุ่มหนึ่ง ตัวนิ่มๆ ไม่มีกระดูก คนเลยจัดเค้าอยู่ในกลุ่มสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง แมงกะพรุนเป็นแพลงก์ตอนจ้ะ น้องรู้มั้ยหมายถึงอะไร? แพลงก์ตอนทั้งหลายคือสัตว์ที่ลอยตุ๊บป่องอยู่ในทะเล ว่ายน้ำได้สั้นๆ แต่ไม่ได้เก่งกล้าสามารถเหมือนปลา บางหนเราเลยเห็นแมงกะพรุนถูกคลื่นพัดมาติดฝั่งไงจ๊ะ ในตัวแมงกะพรุนเกือบทั้งหมดเป็นน้ำ พอโดนแดดเค้าก็ละลายหายไป แต่น้องอย่าไปแตะเค้านะ แมงกะพรุนเค้าหาอาหารและป้องกันตัวด้วยหนวดพิษ โดนเข้าคันคะเยอเลยล่ะ แต่มี่จะบอกเคล็ดลับให้ โดนแมงกะพรุนเข้าไป น้องต้องใช้น้ำส้มสายชูราดจ้ะ ราดแล้วซู่ซ่าหายเจ็บในไม่ช้า...ขอบอก!

ต.เต่าหลังตุง แต่เต่าตัวนี้อยู่ในทะเล มี่มีคำถาม น้องรู้มั้ยต่างจากเต่าบกตรงไหน? ดูที่ขาสิจ๊ะ ขาของเต่าทะเลจะแบนๆ เหมือนใบพาย ไม่เป็นเท้าเหมือนเต่าบกหรือเต่าน้ำจืด เพราะเต่าทะเลเค้าอยู่แต่ในน้ำ ทั้งชีวิตจะอยู่บนบกก็เฉพาะตอนวางไข่กับตอนออกจากไข่ คิดแล้วไม่ถึง 0.0000000000001 เปอร์เซนต์ของเวลาทั้งชีวิต เต่าทะเลอายุยืนมาจ้ะ บางตัวอายุเป็นร้อยปีนั่นแหละ โลกนี้มีเต่าทะเลอยู่ไม่ต่ำกว่า 8 ชนิด เมืองไทยพบได้ตั้ง 5 ชนิดแน่ะ แต่ตัวที่เราเจอบ่อยๆ คือเต่ากระ ถ้าน้องอยากเห็นเต่ากระ น้องต้องขอคุณพ่อคุณแม่ไปเกาะสุรินทร์ แถวนั้นมีเต่าว่ายตุ๊บป่องในน้ำเยอะเลย เต่าทะเลเดี๋ยวนี้กลายเป็นสัตว์หายาก น้องต้องอย่ากินไข่เต่า อย่าซื้อเครื่องประดับที่เป็นกระดองเต่านะจ๊ะ เดี๋ยวเต่าหายเต่าหดเต่าหมดพันธุ์ แล้วเรื่องมันจะเศร้า Y_Y

ปลาเอ๋ยปลาสาก ไม่ใช่ใช้ตำกะครกนะ แต่ปลาสากเค้าคงรูปร่างเหมือนสาก ตัวยาวๆ เรียวๆ คนสมัยก่อนเลยเรียกปลาสาก เหตุที่ปลาสากรูปร่างปราดเปรียวเป็นหนักหนา เพราะเค้าเป็นปลาล่าเหยื่อจ้ะ กินหมดเลยปลาเล็กปลาน้อย เทคนิคเด็ดคือปลาสากว่ายน้ำเร็วปรูดปราด แถมมีฟันคมกริบกัดงั่มเนื้อกระจุย แต่เก่งกาจแค่ไหน สุดท้ายก็ถูกมนุษย์จับมากิน กลายเป็นต้มยำปลาสากไงจ๊ะ ปลาสากมีหลายชนิดเชียว อย่างที่มี่เอามาโชว์น้อง เค้าเรียกว่าสากยักษ์ ตัวใหญ่สุดเลย บางตัวยาวตั้ง 2 เมตรแน่ะ พวกนี้มักอยู่เป็นฝูงเล็กๆ มีอยู่ 2-3 ตัว ในเมืองไทยยังมีปลาสากอีกหลายชนิด บางชนิดตัวเล็กกว่านี้ แต่อยู่กันหลายสิบหรือนับร้อยตัว เค้าเรียกสากดำและสากเหลือง ปลาพวกนี้แม้หน้าตาโห้ดโหด แต่ไม่ไล่กัดมนุษย์นะจ๊ะ เค้าเป็นผู้ล่าที่สำคัญ คอยควบคุมปริมาณสัตว์อื่นให้เหมาะสม

สินสมุทรเป็นชื่อตัวละครในพระอภัยมณี แต่สินสมุทรก็เป็นชื่อปลาเหมือนกัน มี่เคยเจอเจ้าตัวนี้ทุกแนวปะการังเลยจ้ะ เค้าเป็นปลาประจำถิ่น อยู่ตรงไหนอยู่ตรงนั้น ในเมืองไทยมีไม่ต่ำกว่า 10 ชนิด แต่พวกตัวโตๆ มีอยู่แค่ 5-6 ชนิด บางทีถ้าศัตรูเข้าไปใกล้ๆ ปลาสินสมุทรจะร้องป๊อกๆๆ เหมือนเราเอาไม้นวมเคาะถังน้ำ เค้าร้องเพื่อขู่ไม่ให้ศัตรูเข้าใกล้จ้ะ แต่ถ้าศัตรูไม่กลัว ปลาสินสมุทรก็...ก็...ก็ไม่ทำอะไรหรอก ทำได้อย่างเดียวคือขู่ไปเท่านั้นเอง ปลาสินสมุทรกินสัตว์เกาะติดตัวเล็กๆ ท่าทางกริยาน่ารัก สีสันก็สดสวย นักดำน้ำเลยชอบเค้าเป็นพิเศษ แต่นักเลี้ยงปลาก็ชอบ สินสมุทรเลยโดนจับไปขังจนตายเยอะเชียว น่าสงสารจัง น้องโตขึ้นมาอย่าคิดเลี้ยงปลาทะเลนะจ๊ะ ปล่อยเค้าไว้ในทะเลอย่างนั้นแหละสวยดีแล้วเอย

ฮัลโหลนายเก๋าใหญ่ มี่เชื่อว่าน้องคนไหนก็ต้องรู้จักเจ้านี่ ปลาเก๋าไงคะ ตัวที่เราชอบสั่งทอดบ้าง ราดพริกบ้าง ใครกินเผ็ดไม่เป็นก็กินแบบเปรี้ยวหวาน ต้มยำซดโฮกรสชาติหวานอร่อยอย่าบอกใคร เดี๋ยวนี้ตัวละหลายร้อยแน่ะ ปลาเก๋าเป็นปลากินสัตว์ เค้ากินหมดเลย โดยเฉพาะกุ้งเล็กปูน้อย ปลาเก๋าชอบหม่ำมาก เวลาเค้าจะกิน จะว่ายแอบๆ นิ่งๆ ตามซอกปะการัง เหยื่อน้อยเคราะห์ร้ายเดินผ่านมา เก๋าก็ฮุบโผงเข้าให้ ไม่เคี้ยวกร๊อบๆ ด้วยล่ะ เค้าฮุบแล้วกลืนเอื๊อกเข้าไปเลย ปลาเก๋าเป็นนักล่าที่คอยควบคุมปริมาณกุ้งปูในแนวปะการัง หากเค้ามีน้อยเพราะคนจับมากินหมด แนวปะการังก็เกิดปัญหา แล้วมันจะยุ่งกันใหญ่ ยังไงไปทะเล ถ้าเป็นเขตอุทยานห้ามตกปลา ก็อย่าตกปลากันเลยนะจ๊ะ

ตัวนี้เป็นญาติสนิทของนายสินสมุทร เค้าชื่อว่าปลาผีเสื้อ ในเมืองไทยมีไม่ต่ำกว่า 25 ชนิด ส่วนใหญ่ตัวจะเล็กกว่าปลาสินสมุทร มี่อยากให้น้องลองดูที่ปาก เห็นมั้ยคะว่าปากปลาผีเสื้อเหมือนปากปลาสินสมุทรเปี๊ยบ พวกปากงอนๆ อย่างนี้ไม่ใช่หยิ่งนะจ๊ะ แต่เค้ามีไว้สอดเข้าไปตามซอกหลืบหรือตามกิ่งก้านปะการัง เสร็จแล้วก็ตอดๆๆ กินปะการังทีละตัว ปลาผีเสื้อกินปะการังอ้ำๆ อร่อย แต่อย่าคิดว่าเค้าเป็นผู้ร้าย ธรรมชาติสร้างมาอย่างนี้จะให้ทำไงดีล่ะ? ถ้าน้องไปแนวปะการัง น้องเห็นปลาผีเสื้อเยอะๆ หมายถึงแถวนั้นมีปะการังสมบูรณ์ พวกนี้ยังสวยดี เลยถูกคนจับมาเลี้ยงมากหลาย เลี้ยงไปเลี้ยงมาเดี๋ยวก็ตาย ต้องไปซื้อมาเลี้ยงใหม่ เสียทั้งเงินเสียทั้งชีวิต (ปลา)

ปลาการ์ตูนตัวน้อย เค้าต้องอยู่กับดอกไม้ทะเลตลอดเวลา มี่เลยเอามาเล่าพร้อมกันทีเดียว ปลาการ์ตูนพวกนี้นะ สีก็สวยว่ายน้ำก็ช้า หนีนายปลาเก๋านังปลาสากไม่ทัน ขืนอยู่แบบอะโลนมีหวังเด๊ดสิ้นทะเล เค้าเลยต้องปรับตัวไปขอคุณดอกไม้ทะเลอาศัยอยู่ด้วยคนนะฮะ สงสารผมเหอะ ดอกไม้ทะเลเค้าไม่มีสิทธิปฏิเสธ เลยต้องยินยอมให้ปลาการ์ตูนอยู่ด้วย เจ้าดอกไม้พวกนี้เป็นสัตว์กลุ่มเดียวกับแมงกะพรุน เลยมีหนวดพิษ สัตว์อื่นไม่กล้าเข้าใกล้ แต่ปลาการ์ตูนปรับตัวโชะเชะเลยอยู่ร่วมได้ หากสงสัยว่าทำไมยังไง น้องไปเรียนมารีนซายน์เหมือนครูมี่ แล้วน้องคนดีก็จะรู้เอง ทั้งดอกไม้ทะเลและปลาการ์ตูนถูกคนจับมาเลี้ยง (อีกแล้วเดะ เลี้ยงมันเข้าไป เลี้ยงให้หมดทะเล) น่าสงสารเค้านะ อยากช่วยเค้าเหรอ? น้องก็รู้อยู่แล้วนี่คะว่าต้องทำไง อย่าเลี้ยง! แค่นี้ง่ายๆ ขอให้ทำเถิดจะเกิดผลจ้า

รู้จักลิ้นทะเลมั้ยเอ่ย? หากไม่รู้จัก มี่จะสรรหาเรื่องมาเล่าให้ฟัง ลิ้นทะเลเป็นกระดองอยู่ในตัวปลาหมึกกระดองหรือหมึกกระดอง เวลาหมึกทะเลตาย กระดองเค้าถูกพัดมาติดหาด กลายเป็นลิ้นทะเลให้เราเอาไปให้นกหงส์หยกแทะๆๆ หมึกกระดองเค้าเป็นสัตว์พวกหอย ไม่มีเปลือกเพราะกลายเป็นกระดองหมดแล้ว เค้าชอบเข้ามาในแนวปะการังเพื่อผสมพันธุ์วางไข่ แม่หมึกจะหาซอกโพรงเอาไข่ไปติดไว้ข้างใน ทีละหลายร้อยฟองเชียวล่ะ จากนั้นแม่หมึกก็ตาย ปล่อยให้ลูกหมึกตัวน้อยต้องดำรงชีวิตเดียวดายลำบากนัก อยากรู้เรื่องมากกว่านี้ บอกคุณพ่อคุณแม่ซื้อ "ใต้ทะเลมีความรัก" มาอ่านสิคะ รู้แน่รู้จริงเชียว