![]() Last Update : Friday 13 July, 2001 2:52 AM |
|
ลักษณะภายนอกของปลา
ในการจำแนกหมวดหมู่และชนิดของปลา มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทราบถึงโครงสร้างภายนอกอย่างละเอียด กล่าวคือ ร่างกายของปลาแบ่งออกเป็นส่วนหัว ลำตัวและหาง ลำตัวส่วนหน้าเป็นทรวงอก (thoracic) ส่วนหลังเป็นท้อง (abdominal) ตามปกติปลามีครีบคู่จำนวน 2 คู่ ได้แก่ ครีบอกหรือครีบหู (pectoral fins) อยู่ทางส่วนหน้าและครีบท้อง (pelvic fins) อยู่ถัดไปทางตอนท้าย ซึ่งอาจมีตำแหน่งอยู่ถัดไปทางต้อยท้ายของครีบอกหรืออยู่ทางด้านใต้ครีบอกกับคาง หรือในปลาบางชนิดอยู่ถัดไปใต้ทรวงอก ส่วนครีบเดี่ยวประกอบด้วยครีบหลัง (dorsal fin) ครีบก้น (anal fin) ครีบหาง (caudal fin) แต่ละครีบอาจมีกระดูกแข็งเป็นหนาม (spine) หรือกระดูกอ่อนเป็นโครงค้ำจุนครีบ บางครั้งหนามอาจมีลักษณะเป็นเงี่ยงที่ไม่ได้ทำหน้าที่รองรับครีบ เช่นที่โคนหาง บนแผ่นปิดเหงือก หรือหัว และในบางวงศ์ครีบหลังตอนหน้าและตอนท้ายเชื่อมต่อกัน หรือเชื่อมต่อกับครีบหางด้วย บางวงศ์ครีบท้องลดรูปไป หรือทั้งครีบอกและครีบท้องลดรูปไป
ปากของปลาอยู่ทางด้านหน้าสุด ยกเว้นในฉลามและกระเบนที่ปากอยู่ทางด้านล่างและมีช่องจมูก (nostrils) อยู่ทางด้านบนใช้ดมกลิ่น ปลาส่วนใหญ่มีช่องจมูกเป็นคู่ ยกเว้นในบางวงศ์เท่านั้นที่มีเพียงช่องเดียว กระดูกขากรรไกรบนมักยื่นลงมาถึงแก้มขณะปิดปาก
ฟันซึ่งอยู่ในปากของปลาอาจมีลักษณะเป็นซี่ละเอียดแยกกัน หรือเชื่อมรวมกันเป็นขอบแข็งบนขากรรไกร
ปลาบางชนิดที่ชอบหาอาหารอยู่ตามหน้าดิน มักมีหนวด(barbels) บริเวณใต้คาง เพื่อใช้หาอาหาร เหงือกของปลาอยู่ทางด้านข้างของหัว ซึ่งในปลากระดูกแข็มมีแผ่นปิดเหงือก ส่วนในปลากระดูกอ่อนไม่มีแผ่นปิด
เกล็ดหุ้มลำตัวของปลามีอยู่หลายแบบ ในปลากระดูกอ่อน เช่น ปลาฉลามมีเกล็ดพลาคอยด์ (placoid scale) ลักษณะคล้ายฟันคมมีส่วนยื่นแหลมไปทางหาง พบกระจายอยู่ทั่วลำตัว ในปลากระดูกแข็ง พบเกล็ดหุ้มลำตัวอยู่ 3 แบบด้วยกันคือ เกล็ดแบบแกนอยด์ (ganoid scale) ลักษณะเป็นแผ่นสีเหลี่ยมขนมเปียกปูนเรียงบรรจบหรือซ้อนกัน ทำให้มีลักษณะคล้ายเกราะ พบในปลากระดูกแข็งโบราณ เช่น ปลาการ์ (gar) อีกชนิดหนึ่งเป็นเกล็ดกลมหรือเกล็ดแบบไซคลอยด์ (cycloid scale) ลักษณะกลมของเรียบ และเกล็ดแบบหยักหรือทีนอยด์ (ctenoid scale) มีหนามแหลมยื่นออกมา ปลากระดูกแข็งปัจจุบันแต่ละชนิดบางชนิดอาจมีเกล็ดแบบกลม หรือแบบหยักแบบใดแบบหนึ่ง และปลาบางชนิดมีเกล็ดทั้งสองแบบอยู่ในตัวเดียวกัน
Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.