ปลาวัยอ่อนในป่าชายเลน

Last Update : Saturday 12 May, 2001 4:40 PM

ปลาวัยอ่อนในป่าชายเลน

นางสาวสุพิชญา วงศ์ชินวิทย์
รหัส 42620328
วิชาสัมนา ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

          ประเทศไทยมีชายฝั่งทะเลเป็นแนวยาวกว่า 2,600 กิโลเมตร และมีป่าชายเลนตามชายฝั่งทะเลทั่วประเทศถึง 192.35 ตารางกิโลเมตร จากภาพถ่ายดาวเทียมในปี พ.ศ. 2540 ป่าชายเลนเป็นระบบนิเวศที่มีลักษณะพิเศษ มีความอุดมสมบูรณ์มากประกอบด้วยพรรณไม้นานาชนิดและสัตว์น้ำนานาพันธุ์ เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน แหล่งที่อยู่อาศัยและเจริญเติบโต แหล่งสืบพันธุ์วางไข่และหลบภัยของสัตว์น้ำและสัตว์บก แหล่งธาตุอาหารพืชและสัตว์ และสามารถต้านทานแรงคลื่นและแรงลมที่กระทำต่อขอบฝั่งและตลิ่ง เป็นต้น

          พืชที่พบในป่าชายเลน เช่น ต้นโกงกาง ต้นแสม ต้นลำพู ฯลฯ สัตว์น้ำที่พบในป่าชายเลนเช่น กุ้ง หอย ปู ปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจและสัตว์ชนิดอื่นๆเช่น นก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นต้น สำหรับปลาที่พบในป่าชายเลนสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆได้ 4 กลุ่ม คือ ปลาที่อาศัยอยู่ประจำ ปลาที่อาศัยอยู่ชั่วคราว ปลาที่มากับกระแสน้ำ และปลาที่พบในบางฤดู ปลาที่สำคัญได้แก่ ปลากระบอก ปลากระพง ปลากะรัง ปลาตีน เป็นต้น



การศึกษาชนิดและการแพร่กระจายของปลาวัยอ่อนในบริเวณป่าชายเลน

          พื้นที่ทำการศึกษาอยู่ในคลองหงาวซึ่งเป็นคลองที่อยู่ในป่าชายเลนบริเวณบ้านหาดทรายขาว อำเภอเมือง จังหวัดระนอง พื้นที่บริเวณนี้เป็นผืนป่าชายเลนที่มีความสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูงพื้นที่หนึ่ง ในปี พ.ศ. 2540 องค์การ UNESCO ได้ประกาศให้พื้นที่ป่าชายเลนรอบๆบริเวณนี้ที่เป็นทั้งป่าบก และทะเลให้เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเซียและแปซิฟิก ซึ่งนับเป็น 1 ใน 253 แหล่งสงวนชีวมณฑลทั่วโลกใน 87 ประเทศ

การศึกษาชนิดและการแพร่กระจายของปลาวัยอ่อน

ศึกษาคุณภาพน้ำ ได้แก่ ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ ความเค็มของน้ำ
ศึกษาในห้องปฏิบัติการ

วิเคราะห์ชนิดปลาวัยอ่อน

วิเคราะห์ปริมาณปลาวัยอ่อน

วิเคราะห์การแพร่กระจายของปลาวัยอ่อน

ฯลฯ

          ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาสามารถเป็นตัวแทนที่ดีที่จะนำมาใช้ประโยชน์ได้ในการกำหนดมาตราการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน

          ในปัจจุบันป่าชายเลนถูกทำลายไปหลายพื้นที่เนื่องจากกิจกรรมต่างๆของมนุษย์ ทำให้ระบบนิเวศป่าชายเลนถูกทำลายจนหมดบางแห่งพบว่าไม่สามารถทำให้กลับคืนสู่สภาพดังเดิมได้ เช่น ในพื้นที่ป่าชายเลนบริเวณจังหวัดสมุทรปราการ , สมุทรสาครและสมุทรสงคราม ดังนั้นการรณรงค์และออกมาตราการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการแก้ไขปัญหาความเสื่อมโทรมตลอดจนฟื้นฟูให้กลับคืนสู่สภาพที่ดีดังเดิม

          ในการกำหนดมาตราการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนต้องมีการศึกษาข้อมูลความเป็นไปได้ของประชากร ชีววิทยาเบื้องต้น วงจรชีวิตและการดำรงชีวิตของสัตว์เพื่อให้มาตราการอนุรักษ์เป็นไปอย่างถูกต้องและเหมาะสม จากข้อมูลพื้นฐานที่ใช้ในการออกมาตราการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนยังไม่พอเพียง จึงทำให้การดำเนินการออกมาตราการไม่สัมฤทธิ์ผล การศึกษาชนิดและการแพร่กระจายของปลาวัยอ่อนเป็นอีกวิธีการหนึ่งในการออกมาตราการอนุรักษ์ ซึ่งข้อมูลที่ได้จะทำให้ทราบถึงชนิดของปลาที่อาศัยอยู่ แหล่งวางไข่ ฤดูกาลวางไข่ แหล่งอนุบาลและแหล่งหลบภัยของตัวอ่อน ทำให้สามารถประเมินประชากรในธรรมชาติ ตลอดจนทำให้ทราบถึงปริมาณพ่อแม่พันธุ์โดยเฉพาะปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ อีกทั้งยังเป็นข้อมูลพื้นฐานให้ชาวประมงและประชาชนในพื้นที่นั้นได้มีความหวงแหนและไม่ดำเนินกิจกรรมอันเป็นสาเหตุให้เกิดการทำลายทรัพยากรป่าชายเลนเพิ่มขึ้นด้วย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. 2538. ป่าชายเลน. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและสิ่ง
แวดล้อม. กรุงเทพฯ. 69น.

วันชัย อิงปัญจลาภ. 2536. ป่าชายเลน. ไทยวัฒนาพานิช, กรุงเทพฯ. 93น.

สนิท อักษรแก้ว. 2541. นิเวศวิทยาและการจัดการ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์,
กรุงเทพฯ. 277น.

Ahlstrom , E.H. 1983. Ontogeny and systematic of fishes. Allen press , inc. USA. 760p.