Last Update : Wednesday 20 February, 2002 2:47 AM

นกปรอดแม่พะ

Straw-headed Bulbul

ขนาด	พอ ๆ กับนกขุนทอง
ถิ่นที่อยู่	ริมลำห้วย, ลำธารในป่าดิบชื้น
อาหาร	หนอน แมลง รวมทั้งผลไม้ชนิดต่าง ๆ
สถานภาพ	นกประจำถิ่นที่พบเห็นได้ยากมาก หรืออาจสูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยแล้ว
Bird Tip	พบเห็นได้ง่ายในกรงเลี้ยง

          บ่ายวันหนึ่งในตลาดซันเดย์ซึ่งอยู่ติดกับตลาดนัดสวนจตุจักร ผมเห็นคน 4-5 คนมุงดูอะไรอยู่ แม้ว่าอากาศจะร้อนจนตัวเหนียวเหนอะหนะแต่ด้วยความอยากรู้อยากเห็น ผมจึงเข้าไปมุงด้วย (ฮา!) ในวงล้อมของไทยมุงผมไม่พบอะไรนอกจากกล่องกระดาษ 3-4 กล่อง กับโพยกระดาษยับยู่ยี่ในมือของเด็กหนุ่มผิวคล้ำ อายุอานามไม่เกิน 20 ปี "พันสองพี่ " ดูเหมือนผมจะเข้ามาช้าไป แต่ก็พอจับใจความได้ว่าเป็นการซื้อขายชีวิตในกล่องกระดาษที่วางอยู่ตรงหน้า การต่อรองดำเนินไปท่ามกลางไทยมุงที่มาด้วยจุดประสงค์คล้าย ๆ กัน ผมขอดูโพยกระดาษในมือคนขาย ในนั้นมีรายชื่อนกประมาณ 20 ชนิด แต่หลายชนิดผมไม่รู้จัก เพราะเป็นชื่อที่เรียกกันในกลุ่มคนขาย ในนั้นผมเห็นชื่อนกเงือกอยู่ด้วย เมื่อผมขอดูคนขายจึงบอกว่า นกอยู่ที่อื่นถ้าอยากได้จริง ๆ จะไปนำมาให้ดู คนขายหายไปพักใหญ่จึงเดินหอบกล่องกระดาษมาอีก 2 กล่อง เมื่อเปิดออกดูพบลูกนกแก็ก (Oriental Pied Hornbill) ซึ่งเป็นนกเงือกชนิดเล็กที่ขนยังขึ้นไม่เต็มตัวดีนัก 1 ตัว อีกกล่องเป็นลูกนกขุนแผน (Blue Magpie) 2 ตัว ผมเหลือบไปเห็นลูกนกอีกตัวหนึ่งในกล่องที่ขนขึ้นเต็มตัวจนพอจะมองเห็นขนสีส้มบนหัวที่คลุมไปถึงท้ายทอย สีขนลำตัวส่วนบนเป็นสีน้ำตาล ท้องสีน้ำตาลอ่อน ถ้าผมดูไม่ผิดนี่เป็นนกแม่พะนกที่ไม่เคยไม่ใครพบเห็นในธรรมชาติของประเทศไทยมาเป็นนับสิบ ๆ ปีแล้ว

          นกปรอดแม่พะ หรือปรอดแม่ทะ จัดอยู่ในวงศ์นกปรอด (Family Pycnonotidae) ในประเทศไทยมีนกที่เป็นสมาชิกในวงศ์นกปรอดทั้งหมด 36 ชนิด ในจำนวนนี้นกปรอดแม่พะจัดเป็นนกปรอดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด และหายากที่สุด ของประเทศไทย ขนาดเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 29 เซนติเมตร ลักษณะเด่นของนกปรอดชนิดนี้อยู่ที่สีส้มสดที่ส่วนหัว ตัดกับสีขนส่วนอื่นที่เป็นสีน้ำตาลหม่น ซึ่งความโดดเด่นเพียงแค่นี้ไม่น่าที่จะทำให้พวกเขาถึงกลับสูญพันธุ์ได้ แล้วอะไรคือสาเหตุ พอจะเดากันได้ไหมครับ

          สาเหตุที่ทำให้นกชนิดนี้กลายเป็นนกหายาก จนนักปักษีวิทยาหลายท่านลงความเห็นว่าน่าจะสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติ มีอยู่สองสาเหตุใหญ่ 1. เนื่องจากนกชนิดนี้อาศัยอยู่เฉพาะป่าดิบชื้น และป่ารุ่น ในระดับต่ำ หรือป่าลุ่มต่ำ และชอบอาศัยอยู่ริมลำธาร ซึ่งเป็นพื้นที่ ที่เหมาะกับการเกษตรเป็นอย่างยิ่ง กอปรกับพื้นที่ราบทางภาคใต้ของประเทศไทยเรามีอยู่น้อยป่าลุ่มต่ำเหล่านี้จึงถูกทำลายจนเกือบหมด 2. เป็นความโชคร้ายของนกปรอดแม่พะที่เกิดมามีเสียงร้องอันไพเราะโดนใจคนใต้ซึ่งชอบเลี้ยงนก ทำให้กลายเป็นนกที่มีค่าหัวสูง และถูกดักจับไปขายจนไม่มีใครได้พบเห็นอีก

          เป็นโชคดีของนกปรอดแม่พะที่ไม่ได้เป็นนกที่ถิ่นอาศัยเฉพาะในประเทศไทยไม่อย่างนั้นคงมีชะตากรรมไม่ต่างจากนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (White-eyed River-Martin) นอกจากประเทศไทยแล้วนกชนิดนี้ยังมีถิ่นแพร่กระจายในประเทศพม่า มาเลเซีย และหมู่เกาะซุนดร้าใหญ่ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่านกชนิดนี้จะปลอดภัยตลอดไป ถ้าพวกเขายังไม่ปรับวิถีการดำรงชีวิตใหม่ให้อาศัยอยู่ตามเลือกสวนไร่น่าได้ (ซึ่งเป็นไปไม่ได้) หรือคนหยุดการเบียดเบียนบุกรุก และคืนชีวิตให้แก่ป่า (น่าจะเป็นหนทางที่ง่ายกว่า)

          หลายคน หลายองค์กร รณรงค์กันโครม ๆ เรียกร้องให้เลิกเลี้ยงนก แต่ผมก็ยงคงเห็นการซื้อขายนกผิดกฎหมายในตลาดซันเดย์ คนในภาคใต้ยังคงนิยมเลี้ยงนกป่า คนในกรุงเทพฯหลายบ้านเริ่มเลี้ยงนกกรงหัวจุก หรือนกปรอดหัวโขน (Red-whiskered BulBul) หนังสือตำราการเลี้ยงนกป่าหลายเล่มถูกพิมพ์ออกมากระตุ้นให้คนอยากเลี้ยงนกป่า ในขณะที่มาตรการป้องกันปราบปรามการลักลอบจับนกป่ายังเป็นเหมือนลิงหลอกเจ้า จับก็หยุด ไปก็ขายต่อ ผมว่าอีกไม่นานนกอีกหลายชนิดคงมีชะตาไม่ต่างจากนกปรอดแม่พะ หากไม่มีมาตรการที่เข้มงวดขึ้น หรือลดความต้องการเลี้ยงนกลง

 

เรื่อง อนุวัต สายแสง - ภาพ ATG

	e-Card Wallpaper Screen | 640x480 | 800x600 | 1024x768 |

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.