Last Update : Wednesday 5 December, 2001 9:13 AM

นกชายเลนน้ำจืด

Wood Sandpiper

ขนาด	ใกล้เคียงกับนกเอี้ยงสาริกา
ถิ่นที่อยู่	พื้นที่ชุ่มน้ำทั้งน้ำเค็ม และน้ำจืด
อาหาร	แมลง หนอน
สถานภาพ	นกอพยพที่พบได้บ่อยมาก
Bird Tip	ใกล้ที่สุดก็ต้องที่สถานตากอากาศบางปู

 

          เมื่อวันพุธที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 ที่ผ่านมาผมได้เดินทางไปดูนกที่ชายทะเลรางจันทร์ ซึ่งอยู่ในจังหวัดสมุทรสาครกับอาจารย์ หนูดาว ป้าหล้า และพี่เล็กลุยกิน นับเป็นความกล้าหาญเป็นอย่างยิ่ง ของบุคคลทั้งสี่ ทำไมหรือครับ ก็เพราะว่าที่ ที่จะไปดูนั้นเป็นหาดเลน และบ่อกุ้งร้าง ซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่ของนกชายเลนกว่า 40 ชนิด แต่ทุกชนิดสีน้ำตาลเทา ๆ หน้าตาเหมือน ๆ กันหมด ไม่รู้กลับไปจะเลิกดูนกกันเลยหรือเปล่า (ฮา !)

          การไปดูนกชายเลนนั้น ต้องดูน้ำขึ้นน้ำลงด้วยครับไม่งั้นอาจเสียเวลาไปเก้อเพราะนกจะออกหากินบนหาดเลนเวลาน้ำลง หลังจากดูตารางน้ำเรียบร้อยแล้วทุกอย่างกลับไม่เรียบร้อยเหมือนที่คาด ก็เวลาน้ำลงต่ำสุดบริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งเป็นบริเวณที่ใกล้กับชายทะลรางจันทร์ที่สุดนั้นคือเวลา 1.00 น. กับ เวลา 21.00 น. อ้าวแล้วจะทำอย่างไรล่ะทีนี้ ถ้าจะไปดูตอนน้ำลงต่ำสุดคงไปดูนกนอนหลับกัน เราจึงต้องไปแสวงโชคกันเอาข้างหน้า เพราะทุกคนไม่ค่อยมีเวลาว่างกัน

          พวกเราทั้งห้าคนไปถึงชายทะเลรางจันทร์ตอนประมาณ 10.00 น. ซึ่งเป็นเวลาที่น้ำลงมากที่สุดในเวลากลางวัน แต่น้ำก็ยังสูงจนไม่เห็นหาดเลน ผมจึงต้องพาทะเลไทยดอทคอมทีมไปเดินลุยดงชะคราม (ชะครามเป็นต้นไม้เบิกนำ ของพื้นที่ชายฝั่ง เป็นไม้พุ่มต้นเล็ก ๆ ใบคล้ายกับต้นสาวเชียงใหม่) ไปดูนกที่มาหลบพักตามบ่อกุ้งร้าง หลังจากเดินตะลุยเข้าไปจนขาลายเพราะโดนกิ่งชะครามข่วน เราก็พบกับฝูงนกชายเลนสมความตั้งใจ นกปากแอ่นหางดำ (Black-tailed Godwit) นับร้อยตัวยืนไซร้ขนไปมา บางตัวก็เอาปากยาว ๆ แทงลงไปในเลนเพื่อหาอาหาร พี่เล็กลุยกินฟิตจัดเพ่งดูนกอยางเอาเป็นเอาตายเพราะต้องเตรียมตัวลงแข่ง Bird Race เป็นครั้งแรกในชีวิต อาจารย์ก็ยังไม่ยอมแพ้แบกเลนส์ 500 มิลลิเมตร ย่องไปตามคันนากุ้ง ไปทางไหนนกก็บินฮือขึ้น จนเป็นที่รู้กันว่านกบินขึ้นตรงไหน อาจารย์ต้องอยู่ตรงนั้น (ฮา!) ส่วนหนูดาวหรือครับนอนแอ้งแม้งอยู่ในรถสงสัยจะเก็บข้อมูลไว้เขียนเรื่อง ผมมองดูกล้องเทเลสโคป ซึ่งเป็นกล้องที่มีกำลังขยายสูงต้องตั้งไว้บนขาตั้ง กวาดดูฝูงนกอีกครั้ง เห็นนกชายเลนชนิดหนึ่งปนอยู่ในฝูงนกปากแอ่นหางดำ กำลังเดินเอาปากจิ้ม ๆ หาอาหารอยู่ ลักษณะสีสันคล้ายกับนกปากแอ่นหางดำ แต่บริเวณปีกจะมีลาย ด้านท้องสีขาว ปากสั้นและบางกว่า ต้องเป็นนกชายเลนน้ำจืด (Wood Sandpiper) แน่ ๆ หลังจากเปิดตำราดูนกเพื่อยืนยันจนแน่ใจ ผมจึงเรียกพี่เล็กมาดู

          นกชายเลนน้ำจืดเป็นนกชายเลนอีกชนิดหนึ่งที่พบเห็นตัวได้ง่าย และจำแนกชนิดได้ไม่ยากนัก ตามสถานภาพในคู่มือดูนกจัดนกชนิดนี้เป็นนกอพยพเข้ามาในฤดูหนาว เช่นเดียวกับนกชายเลนอื่น ๆ สามารถพบเห็นตามแหล่งน้ำตื้น ๆ ทั้งน้ำจืด และน้ำเค็ม อาหารของนกชายเลนน้ำจืดได้แก่สัตว์ขนาดเล็กเช่นหนอนน้ำเค็ม ที่อาศัยฝังตัวอยู่ในพื้นเลนที่มีน้ำขัง เขาจะใช้ปากยาว แหลมที่ไวต่อการรับสัมผัสจิ้มลงไปในดินเพื่อควานหาอาหาร พวกเขาจะใช้เวลาส่วนใหญ่หาอาหารเพื่อสะสมพลังงานสำหรับการอพยพลงใต้ ก่อนที่จะกลับถิ่นที่อยู่เดิมเพื่อทำรังวางไข่ เป็นวัฏจักรซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่ก็ไม่น่าเชื่อว่าชีวิตเล็ก ๆ เหล่านี้จะมีอิทธิพลต่อคนบางกลุ่มที่ทุกฤดูหนาวต้องเดินทางนับร้อยกิโลเมตรไปเฝ้าดูพวกเขา คุณว่าคนกลุ่มนี้บ้าไหมครับแต่ผมว่าถ้าการบ้า แล้วไม่ทำให้ใครเดือดร้อนแถมมีความสุขก็น่าลองดูนะครับ

 

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.