Last Update : Thursday 8 November, 2001 9:51 AM

เป็ดแดง

Lesser Whistling Duck

ขนาด	เล็กกว่าเป็ดที่เลี้ยงกันตามต่างจังหวัดเล็กน้อย
ถิ่นที่อยู่	บึงน้ำนิ่ง
อาหาร	เมล็ดธัญพืช, กุ้งฝอย, แมลงน้ำ
สถานภาพ	นกประจำถิ่น และอพยพที่พบได้บ่อยมาก
Bird Tip	บึงบอระเพ็ด

 

          เย็นวันศุกร์ที่ผ่านมาผมขับรถจักรยานยนต์ แวะไปที่สถานีวิจัยข้าวที่อยู่ติดกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หลังจากตระเวณดูเหล่านกอพยพที่เริ่มจะเข้ามาอาศัยในพื้นที่แห่งนี้พบว่ามีนกแนวหน้าที่เป็นหัวหอกพวกแรกที่เข้ามาบ้างแล้ว เช่นนกอุ้มบาตร นกเด้าลมหลังเทา นกหัวโตเล็กขาเหลือง นกอีเสือสีน้ำตาล และช่วงโพล้เพล้ๆ ขณะที่ผมกำลังจะกลับนั่นเองผมเห็นนกขนาดค่อนข้างใหญ่คล้ายๆ เป็ด 3-4 ตัวบินกระพือปีกถี่ๆ ค่อยๆ ตีวงร่อนลงในทุ่งนาเบื้องหน้า ดูจากลักษณะการบินที่จะยื่นหัวและคอยาวๆ ไปข้างหน้า และเสียงร้อง วี้ดๆ คล้ายเสียงนกหวีดก็บอกได้เลยว่านกชนิดนี้คือเป็ดแดงนั่นเอง

          เป็ดแดงเป็นนกในครอบครัวเป็ดแดง Dendrocygnidae ต่างจากพวกเป็ดน้ำอื่นที่อยู่ในครอบครัวเป็ดน้ำ Anatidae ในประเทศไทยพบเป็ดในครอบครัวเป็ดแดง 1 ชนิดเท่านั้น ลักษณะเด่นของเป็ดแดงคือ ความยาวของคอที่เห็นได้ชัดเวลาบินจะยื่นยาวออกไป ปากแบน กว้าง สีดำ ขนตามตัวสีน้ำตาลแดง กระหม่อม ไหล่ และปีกสีน้ำตาลเข้ม

          เป็ดแดง เป็นเป็ด 1 ใน 4 ชนิดที่มีการทำรังวางไข่ในประเทศไทย เช่นเดียวกับเป็ดก่า เป็ดหงส์ และเป็ดคับแค โดยจะทำรังวางไข่ในช่วงฤดูฝน เมื่อเป็ดเริ่มจับคู่กันแล้วจะเลือกทำเลแถวกอกก กอหญ้าริมบึงใหญ่ ๆ ที่ปลอดภัย เช่นที่บึงบอระเพ็ดซึ่งเป็นแหล่งทำรังไม่กี่แห่งของเป็ดแดง รังจะทำแบบง่าย ๆ แต่เป็นการเสียสละของพ่อแม่เป็ด เพราะพวกเขาจะใช้ขนบริเวณท้องมารองรังที่ทำจากเศษวัชพืชอย่างหยาบให้ลูกน้อยในรังได้อยู่อย่างอบอุ่น แต่ก็ใช่ว่าเป็ดแดงที่พบในประเทศไทยจะเป็นนกประจำถิ่นเสียหมด ในช่วงฤดูหนาวจะมีประชากรของเป็ดแดงจำนวนมากอพยพมาจากทางตอนเหนือเข้ามาหากินในประเทศไทย ช่วงฤดูหนาวนี้ตามบึงน้ำขนาดใหญ่ ที่ไม่ถูกมนุษย์รบกวนจะคราคร่ำไปด้วยเป็ดแดงนับพันนับหมื่นตัว

          ท่ามกลางความยินดีปรีดาของนักท่องเที่ยว และคนรักนกที่ได้ต้อนรับฝูงเป็ดแดงอพยพหนีความหนาวเย็น และอดอยาก มาพึ่งพาความสมบูรณ์ของแผ่นดินไทย ทุกๆ ปี มักมีข่าวเศร้าเกิดขึ้นเสมอ ๆ หลาย ๆ ปีที่ผ่านมาข่าวหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่มักมีรูปเป็ดแดง กลายเป็นเป็ดพะโล้ถูกถอนขนแขวนขายริมถนนเป็นประจำ โดยเฉพาะที่จังหวัดสุพรรณบุรี ทั้ง ๆ ที่เป็ดแดงเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามกฎหมาย แต่กฎหมายก็ไม่เคยคุ้มครองเป็ดแดงได้ เพราะคนมักจะอ้างความอดอยาก ความยากจน และสารพันปัญหาที่อ้างได้ เป็ดแดงมักตกเป็นจำเลยของชาวนาเพราะเป็ดแดงชอบเข้าไปหากินในนาข้าว และอาหารของเป็ดแดงส่วนใหญ่คือเมล็ดธัญพืชรวมทั้งข้าว แต่จะไปโทษเป็ดแดงก็ไม่ได้เพราะพวกเขาก็คงไม่สามารถเข้าใจถึงการเป็นเจ้าของนาข้าวของมนุษย์ รวมทั้งแหล่งหากินที่เคยมีอย่างสมบูรณ์ก็ถูกจับจอง บ่อ บึง จำนวนมากถูกถม พื้นที่ชุ่มน้ำถูกทำลาย ข้างฝ่ายชาวนาก็น่าเห็นใจทำนาทั้งปี ได้ข้าวนิดเดียวไหนจะรบกับแมลง ไหนจะต้องสู้กับพ่อค้าคนกลางที่ชอบกดราคาข้าว เฮ้อ ! อ่านแล้วเหนื่อยไหมครับ ช่วยผมคิดหน่อยสิครับว่าทางออกเป็นอย่างไร ผมคิดมาตั้งนานยังไม่พบทางออกที่พอใจทั้งสองฝ่าย แต่ที่แน่ๆ ทรัพยากรการท่องเที่ยวที่สำคัญของเรากำลังถูกทำลายลงไปทุกๆ ปี

          แหล่งดูเป็ดแดง ที่เด็ด ๆ นั้นมักอยู่ห่างไกล และค่อนข้างกันดารหน่อยจะได้ไม่ถูกรบกวนโดยมนุษย์ หรือไม่ก็เป็นพื้นที่ของหน่วยงานราชการเช่นที่ บ่อหน้า และบ่อน้ำทิ้ง ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม ทุกฤดูหนาวที่นี่จะมีเป็ดน้ำหลายพันตัวเข้ามาอาศัยอยู่ แต่ปัจจุบันบ่อน้ำเริ่มตื้นเขิน เพราะเอเลี่ยนสปีซี่ย์หรือพืชต่างถิ่น เช่นกกธูป ที่ขึ้นอย่างหนาแน่น ทำให้ปัจจุบันเป็ดเริ่มลดจำนวนลง และย้ายเข้าไปอาศัยที่บ่อน้ำทิ้งซึ่งอยู่ใกล้ ๆ กับพื้นที่ของใครที่จะไปดูเป็ดแดงแล้วไม่รู้จะไปอย่างไร แนะนำว่าให้มาขึ้นรถตู้ที่ มหาวิทยาลัยเกษตรบางเขนซึ่งจะบริการเข้าไปส่งถึงที่ หลังจากนั้นก็ไม่ยากครับถามน้องๆ นิสิต หรือน้อง ๆ ที่ชมรมพิทักษ์พันธุ์นกที่นั่นก็ได้ครับ คนที่วิทยาเขตนี้ใจดีทุกคนครับ เสร็จจากดูเป็ดจะไปกินไก่ที่ร้านป้าสำราญเคนตั๊กกี้ต่อก็ได้ครับไก่อร่อยแถมบรรยากาศดีกินไปดูนกไป เป็นสูตรของผมครับไปดูนกที่กำแพงแสนต้องไปกินไก้ร้านป้าสำราญใครจะเลียนแบบก็ไม่ว่านะครับ

 

เรื่อง-ภาพ อนุวัต สายแสง

	e-Card Wallpaper Screen | 640x480 | 800x600 | 1024x768 |

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.