Last Update : Thursday 18 October, 2001 2:40 PM

นกจับแมลงหัวเทา

(Grey-headed Flycatcher)

ขนาด	เล็กกว่านกกระจอกเล็กน้อย
ถิ่นที่อยู่	ป่าดิบ ป่าผลัดใบ พบได้ตั้งแต่พื้นราบจนถึงยอดเขาสูง รวมทั้งป่าชายเลน และสวนสาธารณะ
อาหาร	แมลง
สถานภาพ	นกประจำถิ่น และอพยพ ที่พบได้บ่อย
Bird Tip	ใกล้ ๆ กรุงเทพฯ ก็ต้องอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ แต่ถ้าจะให้ชัวร์ต้องรอช่วงฤดูหนาว

 

          ฤดูหนาวใกล้จะมาเยือนอีกรอบแล้วครับ ใครที่อยากสนุกสนานกับการดูนกก็ต้องรีบเตรียมตัวเตรียมใจให้พร้อม สะสางงานให้เสร็จแต่เนิ่น ๆ จะได้เดินทางไปรอรับการมาเยือนของเหล่านกอพยพที่จะบินหนีหนาวมาจากซีกโลกเหนือ วันพุธนี้ผมจึงนำนกอพยพในช่วงฤดูหนาวมาแนะนำให้เพื่อนชาวทะเลไทยได้รู้จักกัน เขาชื่อว่านกจับแมลงหัวเทาครับ

          นกจับแมลงหัวเทาเป็นนกขนาดเล็ก มีขนาดประมาณ 13 เซนติเมตร เล็กกว่านกกระจอกเล็กน้อย ตัวสีเขียวมะกอกหัวมีสีเทาฟูเล็กน้อย เป็นหนึ่งใน 38 ชนิด ในวงศ์นกจับแมลงที่พบได้ในประเทศไทย ถ้ารวมนกจับแมลงสีฟ้ามาเลเซียซึ่งเพิ่งพบใหม่ไม่นานมานี้ก็รวมเป็น 39 ชนิด จัดเป็นวงศ์ที่มีชนิดมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง แต่ถ้าเทียบกับปริมาณ และชนดของแมลงแล้ว ซึ่งมีมากมายมหาศาลแล้วก็ไม่น่าแปลกใจเลยครับว่าทำไมจึงมีนกที่กินแมลงมากมายหลายชนิดในประเทศไทย แต่ก็ใช่ว่าจะมีแต่นกจับแมลงเท่านั้นที่กินแมลงยังมีนกอีกหลายพวกที่กินแมลงเป็นอาหารเช่นนกอีแพรด และนกกินแมลงชนิดต่าง ๆ ทีนี้มาว่ากันถึงเจ้านกจับแมลงหัวเทากันต่อดีกว่าครับ นกกินแมลงหัวเทามีกลุ่มประชากรสองกลุ่ม กลุ่มแรกเป็นพวกนกประจำถิ่นมีแหล่งอาศัยอยู่ในป่าทางภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต้ของประเทศไทย อีกกลุ่มหนึ่งเป็นนกที่อพยพหนีหนาวมาจากซีกโลกเหนือ พวกนี้จะสามารถพบได้ในช่วงฤดูหนาว ซึ่งนกจะแวะพักเหนื่อยและหาอาหารเพื่อเพิ่มพลังงานก่อนจะอพยพต่อไปทางใต้ นกกลุ่มนี้เองที่เรามีโอกาสพบเห็นได้ตามสวนสารธารณในเมือง แม้แต่ในกรุงเทพก็มีโอกาสพบกับนกชนิดนี้ได้

          นกจับแมลงหัวเทาเมื่อดูเผิน ๆ จะคล้ายกับนกกินแมลง และนกกระจิ๊ด แต่จะแตกต่างกันอย่างเด่นชัดที่พฤติกรรมการหาอาหาร นกจับแมลงหัวเทาจะเกาะนิ่งตามกิ่งไม้โล่ง ๆ เพื่อรอให้แมลงบินผ่านมาแล้วบินไปโฉบจับกลางอากาศ หรือบางครั้งลงมาจับที่พื้นดิน แต่นกกระจิ๊ด และนกกินแมลงจะกระโดดหากินไปเรื่อย ๆ ไม่เกาะนิ่งเหมือนพวกนกจับแมลง

          บางครั้งเราอาจพบเห็นนกจับแมลงหัวเทาได้ในระยะใกล้ ๆ โดยเฉพาะในช่วงต้นของการอพยพ เพราะนกจะให้ความสนใจกับการกินอาหารเพื่อสะสมพลังงาน ดังเช่นนกในภาพถ่ายได้จากอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ โดยอาจารย์ธรณ์ ยอมขึ้นจากน้ำไปนั่งเฝ้า ยืนเฝ้านกอยู่หลังห้องน้ำ บริเวณร้านลุงแดง ใครที่เคยไปดอยอินทนนท์มาคงรู้จักกับลุงแดงเป็นอย่างดี เพราะที่นี่โด่งดังไปไกลถึงต่างประเทศถือเป็นจุดนัดพบของนักดูนกทั้งชาวไทย และต่างชาติ หลังจากรอคอยอยู่นาน อาจารย์ก็ประสบความสำเร็จได้นกตัวแรกมาฝากชาวทะเลไทยทุกคน แต่กว่าจะได้ก็ทั้งหิว ทั้งเมื่อย รวมทั้งต้องทนกลิ่นห้องน้ำอีก ใครอยากรู้ว่าลำบากแค่ไหนลองถามอาจารย์เอาเองแล้วกัน เพราะผมและพี่เล็กลุยกินนั่งกินข้าวสบายใจอยู่หน้าร้านครับ (ฮา)

 

เรื่อง อนุวัต สายแสง ภาพ นิตยสาร Advanced Thailand Geographic

Copyright © 1999-2001 TalayThai.com All right reserved.